Sửa đổi quy định cư trú để phù hợp sắp xếp đơn vị hành chính

Mục tiêu sửa đổi là để phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy, nhất là khi cấp huyện sẽ không còn tồn tại từ tháng 3-2025. Đồng thời, dự thảo cũng hướng đến phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, giảm giấy tờ công dân và tận dụng hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và căn cước.

Một số điểm đáng chú ý trong dự thảo:

• An ninh, trật tự: Bổ sung, làm rõ danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện như dịch vụ thẩm mỹ, karaoke, vũ trường, kinh doanh quân trang quân dụng. Thẩm quyền cấp giấy chứng nhận an ninh trật tự được phân cấp cho công an địa phương.

• Con dấu: Điều chỉnh thẩm quyền đăng ký, cấp đổi mẫu dấu về công an cấp tỉnh; bổ sung quy định chi tiết về dấu nổi, dấu thu nhỏ, dấu xi; cho phép nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công. Một số cơ quan, tổ chức được điều chỉnh quyền sử dụng con dấu để phù hợp mô hình chính quyền hai cấp.

• Pháo: Siết chặt nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu pháo; phân cấp thẩm quyền cho phép bắn pháo hoa; bổ sung quản lý bằng nền tảng số để tăng minh bạch.

• Luật Căn cước: Mở rộng phạm vi quản lý dữ liệu dân cư, cấp số định danh cho công dân khai sinh ở nước ngoài, bổ sung thủ tục tích hợp thông tin vào thẻ căn cước, quy định về thu hồi thẻ hoặc giấy chứng nhận cấp sai.

• Luật Cư trú: Làm rõ quy định về nơi đăng ký phương tiện dùng để ở; bổ sung giấy tờ chứng minh tình trạng khuyết tật, mất khả năng lao động; đơn giản hóa thủ tục đăng ký thường trú, tạm trú lần đầu cho người chưa thành niên; chuẩn hóa biểu mẫu hành chính, loại bỏ cụm từ không còn phù hợp sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Ví dụ, nơi đậu đỗ thường xuyên của phương tiện sẽ do chủ phương tiện tự xác định và đăng ký tại UBND xã, phường (thay vì UBND cấp huyện như hiện nay). Nếu đã có hợp đồng thuê bến bãi hoặc văn bản chấp thuận từ đơn vị quản lý thì không cần đăng ký.

Ngoài ra, dự thảo cũng thay đổi quy định về giấy tờ chứng minh tình trạng khuyết tật, mất khả năng lao động, từ yêu cầu xác nhận của cơ sở y tế cấp huyện trở lên thành xác nhận của cơ sở y tế khu vực hoặc UBND cấp xã.

Với người chưa thành niên, nếu đăng ký thường trú hoặc tạm trú lần đầu tại nơi ở của cha, mẹ hoặc người giám hộ, cơ quan đăng ký cư trú sẽ không phải xác minh thêm điều kiện về chỗ ở hợp pháp.

Để đồng bộ, dự thảo thay thế nhiều cụm từ trong các biểu mẫu và điều khoản, chẳng hạn bỏ “UBND cấp huyện nơi không có đơn vị hành chính cấp xã” và thay bằng “UBND cấp xã”, hay bỏ cụm từ “trực thuộc Trung ương” tại một số quy định.

Những sửa đổi này vừa bảo đảm tính thống nhất pháp luật sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, vừa phù hợp với Luật Công an nhân dân hiện hành.