Căn cứ pháp lý của đề xuất mới

Nội dung về Giấy chứng nhận điện tử được quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 63 Dự thảo Luật Đất đai năm 2026. Theo dự thảo, cơ quan quản lý nhà nước về đất đai ở Trung ương sẽ ban hành quy định chi tiết về mẫu, hình thức quản lý và sử dụng Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Đồng thời, Điều 98 Dự thảo Luật Đất đai 2026 dự kiến quy định văn bản này có hiệu lực từ ngày 01/3/2027, nếu được Quốc hội thông qua.

Đề xuất cấp Giấy chứng nhận dưới hai hình thức

Một trong những thay đổi đáng chú ý của dự thảo là bổ sung cơ chế cấp Giấy chứng nhận theo hai hình thức song song, gồm:

• Giấy chứng nhận dạng giấy.
• Giấy chứng nhận điện tử.

Việc tồn tại đồng thời hai loại Giấy chứng nhận giúp người sử dụng đất có thêm lựa chọn phù hợp với nhu cầu thực tế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi từ phương thức quản lý truyền thống sang môi trường số.

Giấy chứng nhận điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy

Không chỉ dừng lại ở vai trò lưu trữ hoặc tra cứu thông tin, dự thảo lần này xác định rõ Giấy chứng nhận điện tử có giá trị pháp lý ngang bằng với Giấy chứng nhận dạng giấy.

Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa hệ thống quản lý đất đai, bởi các giao dịch và thủ tục hành chính trong tương lai có thể được thực hiện trên môi trường điện tử mà vẫn bảo đảm giá trị pháp lý theo quy định của pháp luật.

Quy định này cũng phù hợp với xu hướng xây dựng Chính phủ số, giảm dần sự phụ thuộc vào hồ sơ giấy và tăng tính minh bạch trong quản lý tài sản.

Điểm mới so với Luật Đất đai hiện hành

So với Luật Đất đai 2024, dự thảo năm 2026 đã có sự thay đổi đáng kể.

Luật hiện hành mới chỉ quy định việc cấp Giấy chứng nhận theo mẫu thống nhất trên phạm vi cả nước và giao cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn chi tiết về mẫu Giấy chứng nhận. Trong khi đó, chưa có quy định cụ thể về việc tồn tại Giấy chứng nhận điện tử cũng như giá trị pháp lý của loại giấy tờ này.

Việc bổ sung trực tiếp vào dự thảo luật thể hiện định hướng hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động quản lý đất đai trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh trên phạm vi toàn quốc.

Lợi ích khi áp dụng Giấy chứng nhận điện tử

Nếu quy định được thông qua và triển khai đồng bộ, Giấy chứng nhận điện tử sẽ mang lại nhiều lợi ích cho cả cơ quan quản lý và người sử dụng đất.

Đối với người dân và doanh nghiệp, việc lưu trữ, tra cứu và sử dụng thông tin đất đai sẽ trở nên nhanh chóng, thuận tiện hơn, đồng thời giảm nguy cơ mất mát hoặc hư hỏng giấy tờ.

Đối với cơ quan nhà nước, việc số hóa Giấy chứng nhận góp phần nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu, tăng khả năng kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác như dân cư, thuế, công chứng, ngân hàng và bất động sản, qua đó rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Ý nghĩa của đề xuất trong tiến trình chuyển đổi số

Việc công nhận giá trị pháp lý của Giấy chứng nhận điện tử không chỉ là thay đổi về hình thức lưu trữ mà còn mở ra bước phát triển mới trong quản lý đất đai bằng công nghệ số.

Đề xuất này góp phần xây dựng hệ thống thông tin đất đai hiện đại, minh bạch và thống nhất trên phạm vi cả nước, đồng thời tạo nền tảng để người dân, doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến thuận lợi hơn. Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những cải cách đáng chú ý của Dự thảo Luật Đất đai 2026, thúc đẩy quá trình cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.