Tuyển sinh 2025: Trường tư thục thấp thỏm chờ thí sinh

Gửi thư mời nhập học sớm – bước đi bất đắc dĩ của nhiều trường

Dù thời gian xét tuyển chính thức chỉ diễn ra từ ngày 16–28.7 trên hệ thống chung của Bộ, và kết quả trúng tuyển đợt 1 chỉ được công bố vào 17 giờ ngày 22.8, một số trường ngoài công lập đã chủ động gửi thư mời nhập học sớm cho thí sinh ngay trong tháng 7. Các thư mời này chủ yếu nhấn mạnh rằng thí sinh đã "đủ điều kiện trúng tuyển", đồng thời đính kèm các ưu đãi như học bổng hoặc giảm học phí.

Chẳng hạn, Trường ĐH Hùng Vương thông báo thí sinh đạt điều kiện trúng tuyển bằng hình thức xét học bạ và mời đến trường làm thủ tục trước ngày 20.7, đi kèm các suất học bổng hệ đại học chính quy. Trường ĐH Gia Định và Văn Hiến cũng gửi thông báo tương tự, mời nhập học khóa kỹ năng hoặc giới thiệu chương trình ưu đãi khi thí sinh chọn trường là nguyện vọng 1.

Tuy nhiên, các trường đều khẳng định đây không phải là giấy báo trúng tuyển chính thức. Việc xác nhận nhập học trực tuyến và làm thủ tục trực tiếp vẫn phải tuân theo quy trình chung do Bộ quy định.

Tuyển sinh trở thành bài toán sống còn của các trường ngoài công lập

Việc không còn hình thức xét tuyển sớm đồng nghĩa với việc các trường phải chờ đến gần cuối tháng 8 mới biết kết quả chính thức, khiến công tác tổ chức năm học mới bị chậm trễ. Trong khi đó, nhiều thí sinh có học lực trung bình đã sớm xác định sẽ theo học ở trường phù hợp với năng lực và điều kiện gia đình. Việc phải đợi quá lâu gây tâm lý bất an cho phụ huynh và học sinh.

Áp lực tuyển đủ chỉ tiêu càng đè nặng lên các trường tư thục khi nhiều trường công lập đồng loạt hạ điểm sàn để cạnh tranh, khiến các trường tư ngày càng khó thu hút thí sinh, dù chất lượng đào tạo có thể không thua kém. Chính vì vậy, các trường buộc phải chủ động mời gọi thí sinh, sử dụng các chính sách học bổng, giảm học phí và các hoạt động hỗ trợ khác để tạo lợi thế cạnh tranh.

Tranh cãi quanh quyền tự chủ trong tuyển sinh

Không ít lãnh đạo các trường cho rằng Bộ GD-ĐT đang can thiệp quá sâu vào quy trình tuyển sinh với quá nhiều quy định chi tiết như chỉ tiêu, quy đổi điểm sang bách phân vị, cắt bỏ rồi lại điều chỉnh hình thức xét tuyển… Điều này khiến các trường lúng túng, mất đi sự chủ động, đồng thời gây rối cho phụ huynh và học sinh.

Tiến sĩ Trần Đức Cảnh, nguyên thành viên Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực, cho rằng: “Tuyển sinh là một phần trong quyền tự chủ của các trường đại học. Việc tuyển sinh nên để các trường quyết định, miễn là họ đảm bảo chất lượng theo chuẩn kiểm định. Trường tốt sẽ thu hút người học. Trường yếu sẽ bị đào thải theo quy luật thị trường.”

Theo ông, Bộ GD-ĐT chỉ nên giữ vai trò quản lý ở tầm vĩ mô, đưa ra những nguyên tắc lớn như yêu cầu kiểm định chất lượng, còn lại nên để xã hội và thị trường tự điều tiết. Việc ràng buộc chi tiết quá nhiều dẫn đến tình trạng tuyển sinh rối rắm, không hiệu quả và khiến các trường, đặc biệt là các trường ngoài công lập, luôn trong tâm thế bị động, lo lắng.

Cần lộ trình rõ ràng và ổn định hơn

Các chuyên gia và nhà quản lý giáo dục đều mong muốn Bộ GD-ĐT có một chiến lược lâu dài, nhất quán về tuyển sinh đại học, tránh thay đổi liên tục khiến các trường không kịp thích ứng. Đồng thời, cần tăng quyền tự chủ thật sự cho các cơ sở đào tạo, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và yêu cầu xã hội ngày càng cao đối với chất lượng giáo dục.

Nếu không có sự cải thiện rõ ràng trong chính sách, tình trạng “đứng ngồi không yên” như mùa tuyển sinh năm nay sẽ còn tiếp diễn, ảnh hưởng đến cả các trường và người học.