Thuế chuyển nhượng Bất động sản: Bộ Tài chính khẳng định chưa đủ dữ liệu để thu trên Lãi ròng

I. Duy trì phương pháp đơn giản, dễ kiểm soát

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng xác nhận Dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi vẫn sẽ kế thừa quy định hiện hành là thu thuế suất cố định 2% trên giá trị chuyển nhượng bất động sản cho mỗi lần giao dịch.

Ông Thắng nhấn mạnh ưu điểm của phương pháp này là đơn giản, dễ thực hiện và dễ dàng kiểm tra, giám sát.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng thừa nhận Bộ Tài chính đã nghiên cứu kỹ lưỡng khả năng chuyển sang thu thuế theo đúng bản chất của Thuế thu nhập cá nhân — tức là thu trên phần chênh lệch giá trị chuyển nhượng (lãi ròng). Mặc dù vậy, ông Thắng khẳng định, thời điểm hiện tại chưa hội tụ đủ cơ sở hạ tầng dữ liệu để áp dụng phương pháp này.

II. Lộ trình chuyển đổi dựa trên Công nghệ Số

Bộ trưởng Tài chính cho biết Chính phủ sẽ từng bước đánh thuế trên lợi nhuận của các cá nhân đầu tư, kinh doanh bất động sản khi có đủ điều kiện.

Yếu tố then chốt để chuyển đổi phương pháp thu thuế chính là việc hoàn thiện dữ liệu số hóa đất đai và phải được tích hợp với dữ liệu định danh trên VNeID.

Quan trọng hơn, sự ra đời của Sàn giao dịch bất động sản trực tuyến mà Bộ Xây dựng đang thí điểm thành lập (dự kiến vào năm 2026-2027) sẽ là nhân tố hỗ trợ đắc lực. Sàn giao dịch này sẽ minh bạch hóa giá mua và giá bán bất động sản, tạo cơ sở dữ liệu vững chắc để tính toán lãi ròng, từ đó hỗ trợ chuyển đổi phương pháp thu thuế.

III. Ý kiến Đại biểu Quốc hội về Minh bạch Thị trường

Trước đó, một số đại biểu Quốc hội đã đề nghị cần sớm áp dụng thuế trên lãi chuyển nhượng. GS Hoàng Văn Cường (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) khẳng định cần nghiên cứu áp thuế tính trên phần chênh lệch giá chuyển nhượng, đặc biệt với những bất động sản được mua bán nhiều lần, nhằm minh bạch thị trường và ngăn chặn tình trạng đầu cơ.

Ông Cường bày tỏ niềm tin rằng trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thiện hệ thống dữ liệu đất đai, việc chuyển sang hình thức thu thuế trên lãi ròng là hoàn toàn khả thi.

Bên cạnh đó, GS Cường còn đề xuất cần xem xét áp thuế thừa kế bất động sản. Ông giải thích, nhiều quốc gia trên thế giới coi tài sản thừa kế là một loại thu nhập bất thường (không do lao động tạo ra) và đánh thuế nhằm đảm bảo tính công bằng xã hội, tránh tình trạng tích lũy tài sản quá mức qua nhiều thế hệ.

IV. Đề xuất Phương án Thuế trước đây

Trước đó, vào tháng 7, Bộ Tài chính đã từng đưa ra đề xuất về phương án thu thuế mới với chuyển nhượng bất động sản:

• Phương án 1 (Ưu tiên): Thu nhập tính thuế (giá bán trừ giá mua và chi phí hợp lý) nhân với thuế suất 20% theo từng lần chuyển nhượng.

• Phương án 2 (Thay thế): Trường hợp không xác định được giá mua và chi phí liên quan, thuế thu nhập cá nhân sẽ được tính bằng giá bán nhân với thuế suất (tối đa 10%), tùy theo thời gian sở hữu tài sản.

Quốc hội dự kiến sẽ biểu quyết thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi vào sáng 10/12.