Quyết định 44/2026/QĐ-UBND: Đột phá thủ tục đất đai tại TP.HCM

1. Số hóa toàn diện và liên thông dữ liệu hành chính

Một trong những rào cản lớn nhất đối với người dân khi thực hiện thủ tục đất đai trước đây là tình trạng "ôm hồ sơ" chạy vòng quanh các cơ quan và phải nộp đi nộp lại nhiều loại giấy tờ tùy thân. Quyết định 44/2026/QĐ-UBND đã giải quyết tận gốc vấn đề này bằng nguyên tắc khai thác dữ liệu số.

Cơ quan tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính giờ đây bị bắt buộc phải khai thác, sử dụng thông tin đã có sẵn trong các cơ sở dữ liệu quốc gia (như dữ liệu dân cư, dữ liệu doanh nghiệp) để thay thế cho thành phần hồ sơ giấy. Sự chuyển dịch từ "hành chính giấy tờ" sang "hành chính dữ liệu" này không chỉ giảm thiểu phiền hà, chi phí cho người dân, doanh nghiệp mà còn ngăn chặn hiệu quả các hành vi nhũng nhiễu, làm giả hồ sơ.

2. Tối ưu và minh bạch hóa thời gian cấp Giấy chứng nhận

Quyết định mới lượng hóa chi tiết đến từng ngày làm việc cho hàng chục loại thủ tục khác nhau, tạo ra một thước đo rõ ràng để người dân giám sát tiến độ của cơ quan công quyền. Cụ thể:

• Đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất lần đầu: Thời gian xử lý được siết chặt không quá 17 ngày làm việc. Việc cấp Giấy chứng nhận (Sổ đỏ/Sổ hồng) lần đầu không quá 03 ngày làm việc.

• Biến động thông thường: Các giao dịch phổ biến như chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho, góp vốn bằng quyền sử dụng đất được giải quyết thần tốc trong vòng không quá 08 ngày làm việc.

• Tách, hợp thửa: Được giới hạn xử lý tối đa không quá 12 ngày làm việc.

Đặc biệt, Quyết định phân định rạch ròi trách nhiệm thời gian: Cơ quan nào giải quyết khâu nào chỉ chịu trách nhiệm đúng thời gian của khâu đó. Khoảng thời gian người dân thực hiện nghĩa vụ tài chính hoặc thời gian khắc phục sự cố kỹ thuật sẽ được tách bạch, giúp cán bộ không bị áp lực sai hạn do nguyên nhân khách quan, đồng thời người dân cũng nắm rõ hồ sơ của mình đang dừng ở bước nào.

3. Quy trình thu hồi và bồi thường: Chặt chẽ, nhân văn

Đối với mảng nhạy cảm nhất là thu hồi đất và bồi thường, tái định cư, Quyết định 44/2026/QĐ-UBND đưa ra một lộ trình thực hiện vô cùng cẩn trọng, đề cao tính dân chủ cơ sở.

Quy trình bắt buộc Ủy ban nhân dân cấp xã và các đơn vị bồi thường phải tổ chức họp trực tiếp với người dân trong khu vực giải tỏa ngay sau khi kế hoạch được phê duyệt để phổ biến chính sách và lắng nghe nguyện vọng. Việc niêm yết công khai dự thảo phương án bồi thường, đối thoại trực tiếp nếu có ý kiến trái chiều, và quy định rõ ràng về thời hạn chi trả bồi thường (trong 30 ngày từ khi quyết định phê duyệt có hiệu lực) cho thấy nỗ lực hài hòa lợi ích giữa sự phát triển chung của Thành phố và sinh kế của người dân bị ảnh hưởng.

4. Động lực mới cho các dự án đầu tư có sử dụng đất

Không chỉ tập trung vào nhóm khách hàng cá nhân, văn bản này còn mở ra lối đi thông thoáng cho các nhà đầu tư tổ chức. Trình tự giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất hay gia hạn dự án được quy định cụ thể, kết nối liên thông giữa Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng và cơ quan Thuế.

Quy định mới cũng hướng dẫn chi tiết cơ chế cho phép tổ chức kinh tế nhận chuyển quyền sử dụng đất mà không cần thực hiện thu hồi đất (thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất). Đây là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn cho các dự án bất động sản thương mại, tạo cơ chế thị trường minh bạch để nhà đầu tư tự thỏa thuận với người dân, đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình trọng điểm trên địa bàn Thành phố.