Đề xuất cấm kinh doanh khí cười N2O để bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Trong chương trình làm việc của Quốc hội ngày 3/8, Chính phủ đã trình dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Đầu tư liên quan đến danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh và ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là đề xuất đưa hoạt động kinh doanh khí N2O dùng qua đường hô hấp vào danh mục bị cấm. Theo phương án được trình, việc sử dụng loại khí này chỉ được phép trong các lĩnh vực có nhu cầu chính đáng như khám chữa bệnh, nghiên cứu khoa học, kiểm nghiệm và công nghệ thực phẩm.

Nếu được Quốc hội thông qua, đây sẽ là bước thay đổi đáng kể trong chính sách quản lý đối với khí N2O, thay vì chỉ kiểm soát như hiện nay.

Vì sao khí cười trở thành đối tượng cần quản lý nghiêm ngặt?

Khí N2O vốn được ứng dụng hợp pháp trong nhiều lĩnh vực chuyên môn. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, loại khí này lại bị sử dụng phổ biến cho mục đích giải trí thông qua các loại bóng chứa khí cười.

Theo đánh giá của cơ quan quản lý, việc hít khí N2O thường xuyên có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Những tác động được cảnh báo bao gồm tổn thương hệ thần kinh, rối loạn tạo máu, ảnh hưởng chức năng sinh sản và nhiều biến chứng sức khỏe khác nếu lạm dụng kéo dài.

Bên cạnh yếu tố sức khỏe, cơ quan chức năng cũng cho rằng việc sử dụng khí cười tràn lan còn tiềm ẩn nguy cơ kéo theo nhiều hành vi vi phạm pháp luật, làm gia tăng mất an ninh, trật tự tại các địa điểm vui chơi, giải trí.

Quy định hiện hành chưa đủ để ngăn chặn tình trạng sử dụng sai mục đích

Pháp luật hiện nay đã có những quy định kiểm soát việc sản xuất, lưu thông và sử dụng khí N2O trong một số lĩnh vực chuyên ngành. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc mua bán và sử dụng trái mục đích vẫn diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau.

Không ít cơ sở kinh doanh đã lợi dụng khoảng trống trong công tác quản lý để cung cấp khí cười phục vụ mục đích giải trí, gây khó khăn cho hoạt động kiểm tra và xử lý vi phạm.

Chính vì vậy, việc chuyển từ cơ chế quản lý có điều kiện sang cấm kinh doanh đối với mục đích sử dụng qua đường hô hấp được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho các cơ quan chức năng trong quá trình kiểm soát.

Vẫn bảo đảm nhu cầu sử dụng hợp pháp trong các lĩnh vực chuyên môn

Mặc dù đề xuất tăng cường quản lý, dự thảo luật vẫn dành ngoại lệ đối với những lĩnh vực thực sự cần sử dụng khí N2O.

Theo đó, các hoạt động y tế, nghiên cứu khoa học, kiểm nghiệm và công nghệ thực phẩm vẫn có thể tiếp tục sử dụng loại khí này theo quy định chuyên ngành.

Cách tiếp cận này nhằm cân bằng giữa mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng và yêu cầu duy trì hoạt động sản xuất, nghiên cứu cũng như khám chữa bệnh.

Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ phạm vi áp dụng

Trong quá trình thẩm tra dự án luật, cơ quan của Quốc hội bày tỏ sự đồng tình với chủ trương tăng cường kiểm soát khí N2O nhằm hạn chế tình trạng lạm dụng.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng dự thảo cần quy định cụ thể hơn về các trường hợp ngoại lệ để tránh gây khó khăn cho doanh nghiệp và các tổ chức đang sử dụng khí N2O hợp pháp.

Bên cạnh đó, tên gọi và phạm vi điều chỉnh cũng cần được thống nhất với hệ thống pháp luật chuyên ngành nhằm bảo đảm tính đồng bộ khi triển khai trên thực tế.

Đề xuất cắt giảm hàng chục ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Ngoài nội dung liên quan đến khí N2O, dự thảo luật còn đặt mục tiêu tiếp tục cải cách môi trường đầu tư thông qua việc giảm đáng kể số lượng ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Theo phương án của Chính phủ, từ ngày 1/3/2027 sẽ bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với 58 ngành, nghề. Đây là bước tiếp theo trong lộ trình cải cách thủ tục hành chính, góp phần giảm chi phí tuân thủ và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

Trong số các lĩnh vực dự kiến được cắt giảm điều kiện kinh doanh có hoạt động mua bán hàng hóa của nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài tại Việt Nam và lĩnh vực dầu khí.

Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm

Định hướng xuyên suốt của lần sửa đổi Luật Đầu tư là thay đổi phương thức quản lý nhà nước theo hướng giảm thủ tục cấp phép trước khi hoạt động và tăng cường giám sát trong quá trình hoạt động.

Việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm được kỳ vọng sẽ vừa tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, vừa nâng cao hiệu quả quản lý thông qua các biện pháp thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.

Tuy nhiên, đối với những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, sức khỏe cộng đồng và an toàn xã hội, nhiều ý kiến vẫn đề nghị cần tiếp tục đánh giá thận trọng trước khi quyết định cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh.

Kỳ vọng tạo hành lang pháp lý cân bằng giữa phát triển và quản lý

Đề xuất cấm kinh doanh khí N2O phục vụ mục đích giải trí cho thấy xu hướng tăng cường quản lý đối với các sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Đồng thời, việc cắt giảm hàng loạt điều kiện kinh doanh cũng thể hiện quyết tâm cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực cạnh tranh của môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Nếu được Quốc hội thông qua, các quy định mới sẽ góp phần hình thành cơ chế quản lý chặt chẽ hơn đối với những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh hợp pháp trong thời gian tới.