Tòa án trả hồ sơ để điều tra bổ sung

Ngày 7/8, sau hơn hai ngày xét xử vụ án xảy ra tại Công ty TNHH MTV Xây dựng Thương mại và Dịch vụ An Lạc Tân, TAND TPHCM quyết định trả hồ sơ cho cơ quan điều tra để tiếp tục làm rõ một số nội dung.

Vụ án liên quan đến các bị cáo Quách Ngọc Tân, Tăng Quang Sơn, Nguyễn Lai và Nguyễn Tấn Hòa, bị truy tố về các hành vi liên quan đến lừa đảo chiếm đoạt tài sản và rửa tiền.

Trước đó, đại diện Viện kiểm sát đề nghị mức án tù chung thân đối với Quách Ngọc Tân về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đồng thời đề nghị thêm 11–12 năm tù về tội Rửa tiền. Các bị cáo còn lại bị đề nghị mức án 20 năm tù về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Tuy nhiên, HĐXX cho rằng vẫn còn những vấn đề cần được tiếp tục xác minh, làm rõ nên quyết định trả hồ sơ điều tra bổ sung.

Hơn 371 tỷ đồng bị cáo buộc chiếm đoạt

Theo hồ sơ vụ án, từ năm 2020, Quách Ngọc Tân cùng các đồng phạm bị cáo buộc đưa ra thông tin không đúng sự thật về nhiều dự án bất động sản để thu hút khách hàng.

Các dự án được giới thiệu dưới nhiều tên gọi khác nhau, trong đó có những dự án được quảng bá là nhà ở xã hội hoặc khu đất nền có tiềm năng phát triển.

Cơ quan điều tra xác định tổng số tiền các bị cáo bị cáo buộc chiếm đoạt lên tới hơn 371 tỷ đồng. Đến nay, hơn 58 tỷ đồng đã được khắc phục, trong khi số tiền chưa được hoàn trả vẫn còn trên 315 tỷ đồng.

Cơ quan điều tra đã xác định 265 người ký hợp đồng với nhóm bị cáo, với số tiền bị chiếm đoạt hơn 304 tỷ đồng. Ngoài số bị hại đã được xác định, cơ quan chức năng cho biết còn nhiều khách hàng chưa gửi đơn tố cáo, với số tiền liên quan hơn 67 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy hậu quả của vụ việc không chỉ dừng ở một vài giao dịch riêng lẻ mà ảnh hưởng đến số lượng lớn khách hàng.

Dự án chưa đủ điều kiện vẫn được quảng cáo, chào bán

Theo cáo buộc, để tạo niềm tin cho khách hàng, Quách Ngọc Tân đã thực hiện nhiều giao dịch, thỏa thuận hợp tác và chuyển nhượng liên quan đến các khu đất.

Tuy nhiên, tại thời điểm đưa thông tin đến khách hàng, nhiều khu đất chưa hoàn tất các thủ tục pháp lý cần thiết. Một số dự án chưa được chấp thuận chủ trương đầu tư, chưa được phê duyệt hoặc chưa thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bên chào bán.

Mặc dù vậy, các bị cáo vẫn bị cáo buộc cho lập sơ đồ, bản vẽ phân lô và đặt tên dự án để đưa ra thị trường.

Một số dự án được quảng bá dưới các tên như An Lạc Riverside, Trần Đại Nghĩa, Tân Túc, Nơ Trang Long và một số block thuộc dự án The Western Capital.

Thông tin về các dự án sau đó được đưa đến khách hàng thông qua các công ty môi giới.

Nhà ở xã hội chưa đủ điều kiện vẫn được thu tiền

Một nội dung đáng chú ý trong vụ án là việc chào bán căn hộ được giới thiệu là nhà ở xã hội.

Theo kết quả điều tra được nêu trong cáo trạng, Công ty An Lạc Tân không được chủ đầu tư ủy quyền bán căn hộ nhà ở xã hội tại Block A2. Đồng thời, các căn hộ này chưa được phê duyệt giá bán; Block A3 cũng chưa được cấp phép xây dựng.

Tuy nhiên, các bị cáo vẫn bị cáo buộc sử dụng nhiều hình thức hợp đồng để thu tiền của khách hàng.

Riêng các giao dịch liên quan đến Block A2, Block A3 của dự án The Western Capital, Quách Ngọc Tân bị cáo buộc đã chiếm đoạt khoảng 133 tỷ đồng của 236 khách hàng.

Cơ quan điều tra cho rằng các thông tin như mã căn hộ, diện tích và giá bán được đưa ra trong quá trình quảng cáo, chào bán không phù hợp với tình trạng thực tế của dự án.

Vai trò của các công ty môi giới trong vụ án

Theo cáo buộc, hoạt động chào bán không chỉ được thực hiện trực tiếp bởi Công ty An Lạc Tân mà còn thông qua các doanh nghiệp môi giới liên quan đến Tăng Quang Sơn và Nguyễn Lai.

Các công ty này được cho là đã tham gia đưa thông tin dự án đến khách hàng, ký các loại thỏa thuận và hỗ trợ quá trình thu tiền.

Cáo trạng xác định Nguyễn Tấn Hòa bị cáo buộc giúp sức trong việc chiếm đoạt hơn 79 tỷ đồng; Tăng Quang Sơn hơn 112,9 tỷ đồng và Nguyễn Lai hơn 53,9 tỷ đồng.

Những tình tiết này cho thấy trong các giao dịch bất động sản, khách hàng không nên chỉ kiểm tra tên dự án hoặc thương hiệu của đơn vị môi giới mà cần xác minh chủ đầu tư, tình trạng pháp lý và quyền bán hàng của bên ký hợp đồng.

Dùng tiền lừa đảo để đầu tư có thể phát sinh tội rửa tiền

Ngoài hành vi bị cáo buộc chiếm đoạt tài sản, Quách Ngọc Tân còn bị truy tố về tội Rửa tiền.

Theo cáo buộc, một phần tiền có nguồn gốc từ hành vi lừa đảo được sử dụng để mua đất, sau đó góp vốn kinh doanh nhằm hợp thức hóa nguồn tiền.

Nếu được chứng minh tại phiên tòa, đây là hành vi có thể làm phát sinh trách nhiệm hình sự độc lập bên cạnh tội danh về chiếm đoạt tài sản.

Việc cơ quan tố tụng tiếp tục điều tra bổ sung sẽ giúp làm rõ thêm các tình tiết, dòng tiền và trách nhiệm của từng cá nhân liên quan.

Người mua nhà ở xã hội cần kiểm tra gì trước khi xuống tiền?

Vụ án là lời cảnh báo đối với những người đang tìm mua nhà ở xã hội hoặc bất động sản có giá thấp hơn thị trường.

Trước khi chuyển tiền, người mua nên kiểm tra tối thiểu các vấn đề sau:

• Dự án có tồn tại và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận hay không;
• Chủ đầu tư thực sự của dự án là ai;
• Dự án đã đủ điều kiện huy động vốn hoặc giao dịch hay chưa;
• Người ký hợp đồng có được chủ đầu tư ủy quyền hay không;
• Khoản tiền phải nộp có căn cứ pháp lý rõ ràng hay không;
• Hợp đồng được ký với chủ đầu tư hay với một đơn vị trung gian, môi giới.

Đặc biệt, người mua không nên chỉ dựa vào bản vẽ, sơ đồ phân lô, phối cảnh dự án, bảng giá hoặc lời giới thiệu của nhân viên môi giới để xác định tính pháp lý của bất động sản. Một dự án được quảng cáo chuyên nghiệp, có văn phòng giao dịch và nhiều nhân viên tư vấn vẫn có thể tiềm ẩn rủi ro nếu chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt hoặc chưa đủ điều kiện đưa sản phẩm ra thị trường.

Vụ án tại Công ty An Lạc Tân cho thấy rủi ro có thể xảy ra khi người mua đặt niềm tin vào những dự án được quảng cáo với giá hấp dẫn nhưng chưa được kiểm chứng đầy đủ về pháp lý. Với nhà ở xã hội, người mua càng cần thận trọng bởi đây là phân khúc có nhu cầu lớn, trong khi nguồn cung hạn chế, dễ tạo tâm lý muốn nhanh chóng giữ chỗ hoặc đặt cọc khi xuất hiện sản phẩm phù hợp. Trước khi ký hợp đồng hoặc chuyển tiền, người mua nên kiểm tra độc lập tình trạng pháp lý của dự án, chủ thể nhận tiền và điều kiện giao dịch. Đây là bước quan trọng để hạn chế nguy cơ mất tiền vào các dự án không đủ điều kiện hoặc dự án không có thật.