Nghi vấn Google Photos dùng ảnh của 1,5 tỷ người dùng để huấn luyện AI: Sự thật hay chiêu trò cạnh tranh?

Google một lần nữa trở thành tâm điểm của cơn bão dư luận về quyền riêng tư, khi đối mặt với cáo buộc sử dụng trái phép hình ảnh từ 1,5 tỷ người dùng Google Photos để huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI). Cáo buộc này xuất hiện ngay sau khi công cụ tạo ảnh AI mới nhất của hãng, có tên mã là "Nano Banana", nhận được vô số lời khen ngợi vì khả năng tạo ra những bức ảnh chân thực đến mức khó phân biệt với thực tế.

Nguồn cơn của tranh cãi bắt nguồn từ một phát ngôn đầy ẩn ý của Proton – đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Google Drive và là dịch vụ lưu trữ nổi tiếng với tính bảo mật cao. Trên nền tảng mạng xã hội X, Proton đã đăng tải một dòng trạng thái gây xôn xao: "Khi bạn biết lý do duy nhất khiến AI của Google tạo ra những bức ảnh đẹp nhất là vì họ đang quét album Google Photos của mọi người dùng Android, nhưng họ sẽ không thừa nhận và bạn cũng chẳng thể chứng minh được". Dù Proton không đưa ra bằng chứng cụ thể nào, nhưng phát ngôn này đã đánh trúng vào nỗi lo ngại sâu sắc của cộng đồng người dùng về cách các tập đoàn công nghệ khai thác dữ liệu cá nhân. Trước đó, Google cũng từng bị nghi ngờ khai thác trộm thông tin từ Gmail để huấn luyện AI, dù hãng đã lên tiếng phủ nhận.

Đáp trả lại nghi vấn này, Google khẳng định chắc nịch: "Chúng tôi không huấn luyện bất kỳ mô hình AI nào bên ngoài ứng dụng Photos bằng dữ liệu cá nhân của bạn, bao gồm cả các mô hình Gemini và các sản phẩm khác". Hãng giải thích thêm rằng dữ liệu chỉ được xử lý theo chính sách của bên thứ ba nếu người dùng chủ động chọn chia sẻ ảnh hoặc video từ Google Photos sang các dịch vụ khác.

Tuy nhiên, giới chuyên gia bảo mật vẫn tỏ ra e ngại. Một thực tế kỹ thuật đáng lưu ý là Google Photos không sử dụng công nghệ mã hóa đầu cuối (end-to-end encryption). Điều này đồng nghĩa với việc về mặt lý thuyết, Google vẫn có chìa khóa để truy cập vào dữ liệu hình ảnh của người dùng. Bản thân Google cũng thừa nhận họ sử dụng công nghệ tự động và đội ngũ chuyên gia để quét hình ảnh nhằm mục đích "ngăn chặn nội dung lạm dụng trẻ em".

Mặc dù việc quét ảnh vì an toàn công cộng và quét ảnh để luyện AI là hai mục đích hoàn toàn khác nhau, nhưng ranh giới kỹ thuật giữa chúng lại rất mong manh. Sự việc này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về rủi ro khi lưu trữ dữ liệu trên đám mây, nơi mà các điều khoản sử dụng phức tạp thường bị người dùng bỏ qua, trong khi AI ngày càng được tích hợp sâu vào hệ thống.