Siết tiến độ ban hành văn bản, xử lý dứt điểm tình trạng tồn đọng

Yêu cầu khắc phục dứt điểm tình trạng chậm ban hành văn bản

Tại Văn bản số 8199/VPCP-PL, Văn phòng Chính phủ đã truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu về công tác hoàn thiện pháp luật.

Một trong những nhiệm vụ được đặt ra là các Bộ, cơ quan ngang bộ phải chủ động đẩy nhanh tiến độ xây dựng và ban hành văn bản quy định chi tiết các luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội thuộc phạm vi quản lý.

Việc chậm ban hành văn bản hướng dẫn có thể tạo ra khoảng trống trong quá trình đưa chính sách vào thực tiễn, khiến nhiều quy định dù đã được luật hóa nhưng chưa thể triển khai đầy đủ. Vì vậy, yêu cầu lần này không chỉ tập trung vào việc hoàn thành đúng hạn mà còn nhấn mạnh yếu tố chất lượng và tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Các cơ quan được yêu cầu tập trung nguồn lực, tổ chức thực hiện nghiêm các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 27/NQ-CP và Kế hoạch hoạt động năm 2026, qua đó từng bước xử lý tình trạng chậm, nợ văn bản quy định chi tiết.

Hoàn thiện pháp luật gắn với quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy

Một nhiệm vụ quan trọng khác là rà soát và xử lý những quy định pháp luật chịu ảnh hưởng từ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước.

Theo chỉ đạo, các Bộ, cơ quan ngang bộ phải chủ động xây dựng, ban hành trong phạm vi thẩm quyền hoặc trình cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các văn bản liên quan.

Thời hạn được đặt ra là trước ngày 28/02/2027, nhằm bảo đảm hệ thống pháp luật được điều chỉnh kịp thời theo mô hình tổ chức mới.

Điều này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh việc thay đổi chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của cơ quan nhà nước có thể kéo theo nhiều quy định không còn phù hợp. Nếu không được rà soát đồng bộ, nguy cơ chồng chéo về thẩm quyền hoặc khoảng trống pháp lý trong quá trình thực thi có thể phát sinh.

Do đó, việc hoàn thiện văn bản không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là yêu cầu để bảo đảm bộ máy sau sắp xếp có đầy đủ cơ sở pháp lý để vận hành ổn định.

Tăng cường kiểm soát tiến độ bằng hệ thống quản lý điện tử

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các Bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện chế độ báo cáo định kỳ theo quý về tình hình triển khai Nghị quyết số 27/NQ-CP.

Đáng chú ý, tiến độ xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật phải được cập nhật đầy đủ, kịp thời trên Hệ thống thông tin quản lý Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.

Việc số hóa tiến độ giúp tăng khả năng theo dõi, giám sát và nhận diện sớm những nhiệm vụ có nguy cơ chậm hạn. Đây cũng là cơ sở để cơ quan quản lý có thể xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị, thay vì chỉ phát hiện tình trạng tồn đọng sau khi thời hạn đã bị kéo dài.

Bên cạnh đó, các cơ quan được yêu cầu tập trung nguồn lực thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo tổng rà soát.

Chấn chỉnh việc xử lý phản ánh, kiến nghị về pháp luật

Không chỉ tập trung vào việc ban hành văn bản mới, chỉ đạo của Phó Thủ tướng còn đặt trọng tâm vào việc tiếp nhận và giải quyết các phản ánh, kiến nghị liên quan đến quy định pháp luật.

Các Bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu tiếp tục thực hiện Quyết định số 48/2025/QĐ-TTg, bảo đảm phản ánh, kiến nghị trên hệ thống được xử lý đúng thời hạn.

Tình trạng chậm xử lý tại một số cơ quan, địa phương phải được khắc phục ngay. Đây được xem là một kênh quan trọng để cơ quan nhà nước nhận diện những quy định đang phát sinh bất cập trong thực tiễn.

Nếu được xử lý hiệu quả, dữ liệu từ phản ánh, kiến nghị không chỉ giải quyết từng trường hợp cụ thể mà còn có thể trở thành nguồn thông tin phục vụ quá trình sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện chính sách pháp luật.

Xây dựng cơ sở dữ liệu pháp luật thống nhất

Một yêu cầu đáng chú ý khác là tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa hệ thống tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị với các hệ thống thông tin có liên quan.

Mục tiêu là hình thành nguồn dữ liệu đầy đủ, chính xác và thống nhất, phục vụ cả ba khâu: xây dựng pháp luật, hoàn thiện pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật.

Các cơ quan cũng cần tổ chức hướng dẫn, tập huấn cho những đơn vị, cá nhân có liên quan để khai thác hiệu quả hệ thống.

Việc phân tích dữ liệu phản ánh, kiến nghị sẽ giúp cơ quan quản lý phát hiện những quy định có dấu hiệu bất cập, từ đó chủ động nghiên cứu phương án xử lý và tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Bộ Tư pháp tăng cường vai trò đôn đốc, kiểm tra

Để bảo đảm các nhiệm vụ được triển khai thực chất, Bộ Tư pháp được giao chủ trì, phối hợp với các Bộ và cơ quan liên quan thường xuyên theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện.

Những vấn đề vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo kịp thời để cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý.

Có thể thấy, yêu cầu lần này đặt công tác hoàn thiện pháp luật trong một quy trình có tính liên tục: ban hành đúng tiến độ – rà soát thường xuyên – tiếp nhận phản ánh – phân tích dữ liệu – sửa đổi, hoàn thiện.

Nếu được thực hiện nghiêm túc, cơ chế này không chỉ góp phần giảm tình trạng “nợ” văn bản quy định chi tiết mà còn nâng cao khả năng phản ứng của hệ thống pháp luật trước những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.