Làm lý lịch tư pháp trực tiếp hoặc qua bưu điện từ 1/7/2026

Những ai được làm lý lịch tư pháp trực tiếp hoặc qua bưu điện?

Theo quy định tại Thông tư 101/2026/TT-BCA, phương thức trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính được áp dụng cho một số trường hợp nhất định.

Các nhóm đáng chú ý gồm:

• Công dân Việt Nam chưa có tài khoản định danh điện tử mức độ 2;
• Người nước ngoài có nhu cầu được cấp Phiếu lý lịch tư pháp;
• Người yêu cầu cấp Phiếu cho cha, mẹ, vợ, chồng, con hoặc người mình đang giám hộ;
• Người thực hiện thủ tục thông qua ủy quyền cho cá nhân khác.

Như vậy, việc sử dụng hình thức trực tiếp hoặc bưu chính không phải là lựa chọn chung cho mọi người mà phụ thuộc vào tình trạng định danh và trường hợp thực hiện thủ tục.

Đối với những người thuộc nhóm được phép sử dụng phương thức này, cần chuẩn bị hồ sơ đúng quy định trước khi nộp để hạn chế việc phải bổ sung hoặc bị từ chối tiếp nhận.

Hồ sơ xin cấp Phiếu lý lịch tư pháp gồm những gì?

Thành phần hồ sơ cơ bản tập trung vào tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp và các giấy tờ chứng minh quyền thực hiện thủ tục.

Cụ thể, người yêu cầu cần chuẩn bị:

1. Tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp theo biểu mẫu tương ứng;
2. Văn bản ủy quyền, nếu thủ tục được thực hiện thông qua người được ủy quyền;
3. Giấy tờ chứng minh thuộc trường hợp được miễn hoặc giảm phí, nếu có.

Việc lựa chọn biểu mẫu cũng cần căn cứ vào người được yêu cầu cấp Phiếu. Trường hợp cá nhân tự yêu cầu cấp Phiếu sử dụng biểu mẫu dành cho cá nhân; còn trường hợp yêu cầu cấp Phiếu cho người thân hoặc thực hiện theo ủy quyền thì sử dụng biểu mẫu tương ứng.

Lưu ý khi gửi hồ sơ qua bưu điện

Nếu lựa chọn gửi hồ sơ qua dịch vụ bưu chính, người yêu cầu cần đặc biệt lưu ý đến chứng thực chữ ký trên tờ khai theo quy định.

Đây là điểm khác biệt quan trọng so với việc trực tiếp nộp hồ sơ. Nếu tờ khai không đáp ứng yêu cầu về chữ ký và chứng thực, hồ sơ có thể phải hoàn thiện trước khi được tiếp nhận.

Nộp hồ sơ ở đâu?

Địa điểm tiếp nhận phụ thuộc vào việc người dân lựa chọn nộp trực tiếp hay gửi qua bưu chính, đồng thời căn cứ vào nơi cư trú và quốc tịch của người yêu cầu.

Nếu nộp trực tiếp

Người yêu cầu có thể đến cơ quan có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp tại nơi cư trú hoặc địa điểm được xác định theo quy định để nộp hồ sơ.

Hình thức này phù hợp với người muốn được cán bộ tiếp nhận kiểm tra hồ sơ ngay tại thời điểm nộp.

Nếu gửi qua dịch vụ bưu chính

Đối với công dân Việt Nam, địa điểm gửi hồ sơ được xác định theo tình trạng cư trú:

• Có nơi thường trú: gửi đến cơ quan có thẩm quyền nơi thường trú;
• Không có nơi thường trú: gửi đến nơi tạm trú;
• Đang ở nước ngoài: gửi đến cơ quan có thẩm quyền tại nơi cư trú trước khi xuất cảnh.

Đối với người nước ngoài, trường hợp đang ở Việt Nam thì hồ sơ được gửi đến cơ quan có thẩm quyền tại nơi cư trú. Nếu người nước ngoài đã rời Việt Nam thì hồ sơ được gửi đến cơ quan có thẩm quyền thuộc Bộ Công an theo quy định.

Hồ sơ được xử lý như thế nào sau khi nộp?

Sau khi nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành kiểm tra các thông tin và giấy tờ mà người yêu cầu cung cấp.

Nội dung kiểm tra có thể bao gồm:

• Đối chiếu người thuộc diện được thực hiện thủ tục;
• Kiểm tra tờ khai;
• Kiểm tra yêu cầu về chứng thực chữ ký đối với hồ sơ gửi qua bưu chính;
• Kiểm tra giấy tờ ủy quyền;
• Kiểm tra các tài liệu liên quan;
• Xác định việc miễn, giảm phí nếu có.

Hồ sơ hợp lệ

Nếu hồ sơ đáp ứng đầy đủ yêu cầu, cơ quan tiếp nhận sẽ lập Phiếu tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả.

Đây là căn cứ để người yêu cầu theo dõi quá trình giải quyết và nhận Phiếu lý lịch tư pháp theo phương thức đã đăng ký.

Hồ sơ chưa đầy đủ

Nếu phát hiện thiếu thông tin hoặc giấy tờ, cơ quan có thẩm quyền sẽ thông báo nội dung cần bổ sung và hướng dẫn người yêu cầu hoàn thiện hồ sơ.

Trường hợp quá 15 ngày kể từ khi được yêu cầu mà người nộp không bổ sung theo quy định, hồ sơ có thể được đóng và thông báo cho người yêu cầu.

Trường hợp bị từ chối

Nếu người yêu cầu không thuộc diện được cấp hoặc giấy tờ cung cấp không hợp lệ, cơ quan tiếp nhận có thể từ chối tiếp nhận hồ sơ. Việc từ chối phải thể hiện rõ lý do theo quy định.

Muốn cấp Phiếu số 01 và số 02 cùng lúc cần lưu ý gì?

Một điểm đáng chú ý là trường hợp có nhu cầu nhận đồng thời Phiếu lý lịch tư pháp số 01 và Phiếu số 02 thì không nên hiểu đây là một yêu cầu duy nhất về mặt hồ sơ.

Theo nội dung được nêu, người yêu cầu phải chuẩn bị 02 bộ hồ sơ và thực hiện nghĩa vụ phí tương ứng.

Do đó, trước khi nộp hồ sơ, cần xác định chính xác loại Phiếu cần sử dụng. Việc này giúp tránh tình trạng chuẩn bị thiếu hồ sơ hoặc phải thực hiện lại thủ tục.

Sau khi tiếp nhận, cơ quan chức năng sẽ xác minh những thông tin nào?

Quy trình cấp Phiếu không chỉ dừng ở việc kiểm tra giấy tờ hành chính.

Sau khi hồ sơ được tiếp nhận và phí được thực hiện, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành tra cứu, đối chiếu các thông tin liên quan đến người yêu cầu, trong đó có tình trạng án tích và thông tin về việc bị cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập hoặc quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.

Nếu dữ liệu phát sinh vấn đề cần làm rõ, cơ quan có thẩm quyền có thể thực hiện bước xác minh trước khi hoàn tất việc cấp Phiếu.

Điều này nhằm bảo đảm nội dung được ghi nhận trên Phiếu lý lịch tư pháp có cơ sở từ dữ liệu được cơ quan chức năng quản lý.

Nhận Phiếu lý lịch tư pháp bằng cách nào?

Sau khi hoàn tất quá trình xử lý, Phiếu lý lịch tư pháp được phê duyệt và ký bởi người có thẩm quyền theo quy định.

Người yêu cầu nhận kết quả theo phương thức đã đăng ký trong tờ khai.

Nếu lựa chọn nhận qua bưu chính, việc chuyển phát phải bảo đảm yêu cầu về bảo mật thông tin cá nhân. Người nhận cần cung cấp chính xác địa chỉ và lựa chọn dịch vụ bưu chính phù hợp, đồng thời thanh toán chi phí chuyển phát theo quy định.

Người dân cần chuẩn bị gì để tránh hồ sơ bị trả lại?

Để quá trình xin cấp Phiếu diễn ra thuận lợi, người yêu cầu nên kiểm tra hồ sơ trước khi gửi hoặc đến nộp trực tiếp.

Đặc biệt cần chú ý đúng biểu mẫu, đầy đủ giấy tờ, thông tin cá nhân thống nhất và chứng thực chữ ký khi gửi hồ sơ qua bưu chính. Nếu thực hiện thay cho người khác, cần kiểm tra thêm giấy tờ chứng minh quan hệ hoặc văn bản ủy quyền tương ứng.

Có thể thấy, quy định mới tạo thêm phương án tiếp cận thủ tục lý lịch tư pháp cho những người chưa thể thực hiện theo phương thức điện tử. Tuy nhiên, việc được lựa chọn nộp trực tiếp hay qua bưu điện vẫn phải căn cứ đúng vào nhóm đối tượng và điều kiện được pháp luật quy định.a