Từ 1/7 Doanh nghiệp phải bắt buộc truy xuất nguồn gốc

Truy xuất nguồn gốc trở thành yêu cầu bắt buộc từ ngày 01/7

Kể từ ngày 01/7, các ngành hàng có khả năng được xếp vào nhóm rủi ro cao như thực phẩm, dược phẩm, vật tư nông nghiệp và một số lĩnh vực liên quan sẽ phải thực hiện đầy đủ quy định về truy xuất nguồn gốc theo Nghị định số 37/2026/NĐ-CP. Nếu trước đây việc xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc chủ yếu được xem là giải pháp nâng cao năng lực quản lý và tạo lợi thế cạnh tranh thì nay đã trở thành nghĩa vụ pháp lý đối với các nhóm sản phẩm thuộc diện quản lý.

Chính sách mới được ban hành nhằm xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, tăng khả năng kiểm soát chất lượng hàng hóa trong toàn bộ chuỗi cung ứng, đồng thời giúp cơ quan quản lý nhanh chóng xác định nguyên nhân khi phát sinh sự cố liên quan đến chất lượng sản phẩm hoặc an toàn cho người tiêu dùng.

Những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp

Các nhóm ngành có nguy cơ ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, môi trường và an toàn xã hội sẽ là đối tượng được quản lý chặt chẽ hơn trong giai đoạn đầu triển khai. Trong đó có thể kể đến thực phẩm, dược phẩm, vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp cùng nhiều loại hàng hóa khác được xác định thuộc nhóm có mức độ rủi ro cao.

Đối với những ngành này, doanh nghiệp cần thiết lập hệ thống lưu trữ đầy đủ thông tin về quá trình sản xuất, chế biến, vận chuyển, phân phối và tiêu thụ sản phẩm. Dữ liệu phải được quản lý thống nhất, đảm bảo khả năng tra cứu khi cơ quan chức năng hoặc đối tác có yêu cầu.

Vì sao truy xuất nguồn gốc ngày càng được siết chặt?

Trong bối cảnh thị trường xuất hiện nhiều sản phẩm giả mạo, hàng kém chất lượng và các vụ việc vi phạm an toàn thực phẩm, việc truy xuất nguồn gốc được xem là công cụ quan trọng để xác định chính xác nguồn phát sinh vấn đề.

Không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước, hệ thống truy xuất còn giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt chuỗi sản xuất, nhanh chóng khoanh vùng lô hàng gặp sự cố, hạn chế phạm vi thu hồi và giảm thiểu thiệt hại về kinh tế.

Bên cạnh đó, người tiêu dùng hiện cũng ngày càng quan tâm đến tính minh bạch của sản phẩm. Khả năng kiểm tra thông tin về xuất xứ, đơn vị sản xuất, thời gian lưu thông hay các tiêu chuẩn chất lượng trở thành yếu tố góp phần tạo dựng niềm tin đối với thương hiệu.

Hệ quả nếu doanh nghiệp không đáp ứng quy định

Việc không triển khai hoặc thực hiện không đầy đủ các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý cũng như tổn thất trong hoạt động kinh doanh.

Khi cơ quan chức năng tiến hành thanh tra hoặc kiểm tra đột xuất, doanh nghiệp không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của sản phẩm có thể bị xử lý theo quy định hiện hành. Tùy tính chất và mức độ vi phạm, doanh nghiệp còn có nguy cơ bị áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm khắc hơn, bao gồm đình chỉ hoạt động đối với lĩnh vực vi phạm hoặc buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả.

Trong trường hợp phát hiện sản phẩm không bảo đảm điều kiện lưu thông nhưng không thể xác định chính xác lô hàng bị ảnh hưởng, doanh nghiệp có thể phải thu hồi trên diện rộng. Điều này không chỉ làm gia tăng chi phí xử lý mà còn ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và chuỗi phân phối.

Quan trọng hơn, những vi phạm liên quan đến truy xuất nguồn gốc thường tác động trực tiếp đến hình ảnh thương hiệu. Khi niềm tin của khách hàng và đối tác bị suy giảm, việc khôi phục uy tín trên thị trường sẽ cần nhiều thời gian và nguồn lực hơn so với các tổn thất về tài chính.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Để đáp ứng quy định mới, doanh nghiệp nên rà soát toàn bộ quy trình quản lý hàng hóa, xây dựng hệ thống lưu trữ dữ liệu đồng bộ và chuẩn hóa thông tin về từng công đoạn trong chuỗi cung ứng. Đồng thời, cần đào tạo nhân sự phụ trách, ứng dụng các giải pháp công nghệ phù hợp và thường xuyên cập nhật hồ sơ nhằm bảo đảm dữ liệu luôn đầy đủ, chính xác và sẵn sàng phục vụ công tác kiểm tra.

Việc đầu tư cho hệ thống truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật mà còn tạo nền tảng để nâng cao năng lực quản trị, gia tăng tính minh bạch, củng cố niềm tin của người tiêu dùng và mở rộng cơ hội tham gia vào các thị trường có yêu cầu cao về kiểm soát chất lượng.