Sửa đổi Nghị định 06/2022: Bước ngoặt thị trường tín chỉ các-bon

1. Chuẩn hóa kiểm kê và siết chặt hạn ngạch phát thải

Các doanh nghiệp thuộc danh mục cơ sở phát thải khí nhà kính phải kiểm kê bắt buộc sẽ đối mặt với những tiêu chuẩn kỹ thuật và pháp lý khắt khe hơn. Dự thảo hướng tới việc chuẩn hóa quy trình đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) và thiết lập lộ trình cắt giảm phát thải cụ thể, minh bạch cho từng ngành.

Việc tuân thủ không chỉ là trách nhiệm pháp lý trong nước mà còn là bài toán sinh tồn để duy trì năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đặc biệt, khi các hàng rào thuế các-bon xuyên biên giới (như cơ chế CBAM của Liên minh Châu Âu) đang được dựng lên, việc kiểm soát tốt "dấu chân các-bon" sẽ giúp hàng hóa Việt Nam tránh được nguy cơ mất thị phần.

2. Định hình rõ nét thị trường tín chỉ các-bon

Trọng tâm được giới doanh nghiệp và các nhà đầu tư đặc biệt quan tâm là cơ chế vận hành của thị trường các-bon nội địa. Dự thảo làm rõ các quy định về việc phân bổ hạn ngạch, trao đổi và bù trừ tín chỉ các-bon.

Điều này mang tính hai mặt: vừa tạo áp lực chi phí đối với các doanh nghiệp phát thải vượt mức, vừa mở ra cơ hội tài chính khổng lồ cho các dự án xanh, năng lượng tái tạo, xử lý chất thải và trồng rừng. Các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ thân thiện với môi trường có thể biến nỗ lực giảm phát thải thành nguồn thu thực tế thông qua việc bán tín chỉ dư thừa trên sàn giao dịch chính thức.

3. Kiểm soát gắt gao chất làm suy giảm tầng ô-dôn

Đối với các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và sử dụng thiết bị làm lạnh, điều hòa không khí, vật liệu cách nhiệt, Dự thảo đưa ra lộ trình loại trừ dần các chất Hydrofluorocarbon (HFC) và các chất làm suy giảm tầng ô-dôn khác. Cơ chế cấp phép, đăng ký hạn ngạch xuất nhập khẩu sẽ được quản lý chặt chẽ trên hệ thống điện tử. Những quy định mới buộc các nhà sản xuất phải có tầm nhìn dài hạn, nhanh chóng chuyển đổi công nghệ sang sử dụng các hóa chất làm lạnh thế hệ mới, thân thiện với khí hậu và tuân thủ tuyệt đối Bản sửa đổi Kigali.

4. Sứ mệnh kiến tạo "luật chơi" của doanh nghiệp

Trước những thay đổi mang tính bước ngoặt, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đang tích cực tập hợp ý kiến phản biện từ thị trường. Một chính sách giảm phát thải hiệu quả phải đảm bảo sự cân bằng giữa mục tiêu bảo vệ môi trường và sức chịu đựng tài chính của doanh nghiệp.

Các tổ chức, hiệp hội và đơn vị chịu tác động cần khẩn trương nghiên cứu sâu dự thảo, đánh giá chi phí tuân thủ, tính khả thi của lộ trình chuyển đổi và gửi ý kiến đóng góp kịp thời. Tiếng nói từ thực tiễn sản xuất kinh doanh lúc này là cơ sở sống còn để cơ quan soạn thảo căn chỉnh chính sách, tránh tạo ra những cú sốc đứt gãy cho nền kinh tế trong giai đoạn chuyển đổi xanh.