10 hành vi bị coi là trốn thuế theo Luật quản lý thuế 2025

Kinh doanh là đường dài, đừng để "vấp" vì thiếu hiểu biết về thuế

Bạn có biết, nhiều chủ doanh nghiệp bị khép vào tội trốn thuế không phải vì họ cố tình, mà vì họ "nghĩ rằng làm thế là bình thường"? Bước sang năm 2026, với sự ra đời của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, các kẽ hở pháp lý đang dần khép lại. Việc không nắm rõ 10 hành vi trốn thuế dưới đây có thể khiến bạn đối mặt với án phạt hành chính cực nặng, thậm chí là xử lý hình sự.

Hãy cùng Luật Nguyễn điểm qua danh sách này để rà soát lại ngay bộ máy của mình nhé!

Chi tiết 10 hành vi bị xác định là trốn thuế từ ngày 01/07/2026

1. Chậm nộp hồ sơ khai thuế quá 90 ngày

Nếu bạn không nộp hồ sơ đăng ký thuế hoặc khai thuế, hoặc nộp chậm quá 90 ngày kể từ ngày hết hạn (hoặc hết hạn gia hạn) mà dẫn đến thiếu thuế hoặc tăng tiền miễn/giảm/hoàn, bạn chính thức bị coi là trốn thuế.

• Lưu ý: Nếu chậm nộp nhưng không phát sinh số thuế phải nộp, bạn chỉ bị phạt hành chính về thủ tục.

2. "Quên" ghi chép sổ sách kế toán

Nhiều hộ kinh doanh thường có thói quen thu tiền mặt rồi "bỏ ngoài sổ sách". Theo luật mới, hành vi không ghi chép các khoản thu liên quan đến xác định thuế vào sổ kế toán là trốn thuế.

3. Bán hàng không xuất hóa đơn hoặc "hai giá"

Đây là lỗi cực kỳ phổ biến. Bạn bán hàng nhưng không lập hóa đơn, hoặc lập hóa đơn với giá trị thấp hơn thực tế thanh toán để giảm số thuế phải nộp.

• Ví dụ: Bán căn hộ 5 tỷ nhưng chỉ ghi trên hợp đồng/hóa đơn 2 tỷ để né thuế thu nhập và lệ phí trước bạ.

4. Sử dụng hóa đơn "bẩn" (hóa đơn không hợp pháp)

Sử dụng hóa đơn của "công ty ma", hóa đơn khống để hạch toán chi phí đầu vào nhằm giảm thuế phải nộp hoặc tăng số thuế được hoàn là hành vi bị xử lý rất nghiêm.

5. Sử dụng chứng từ không phản ánh đúng bản chất giao dịch

Mọi tài liệu, chứng từ nhằm làm sai lệch bản chất giao dịch thực tế để xác định sai số thuế (ví dụ: biến chi tiêu cá nhân của chủ doanh nghiệp thành chi phí sản xuất) đều thuộc nhóm này.

6. Khai sai thực tế hàng hóa xuất nhập khẩu nhưng không tự khắc phục

Nếu bạn khai sai về chủng loại, số lượng hàng xuất nhập khẩu mà không tự nguyện nộp đủ thuế trước khi cơ quan chức năng phát hiện, bạn sẽ bị khép vào tội trốn thuế.

7. Cố ý không kê khai hoặc khai sai thuế xuất nhập khẩu

Hành vi này nhấn mạnh vào yếu tố "cố ý" của người nộp thuế trong việc làm sai lệch số liệu tại cửa khẩu.

8. Cấu kết với người gửi hàng để trốn thuế nhập khẩu

Sự bắt tay giữa người mua và người bán ở nước ngoài để khai thấp giá trị hàng hoặc sai mã HS nhằm trốn thuế là hành vi vi phạm nghiêm trọng.

9. Sử dụng hàng miễn thuế sai mục đích mà không khai báo

Nếu hàng hóa của bạn được miễn thuế (ví dụ: máy móc nhập khẩu tạo tài sản cố định) nhưng bạn lại mang đi bán hoặc sử dụng vào việc khác mà không báo với cơ quan thuế, đó là trốn thuế.

10. Kinh doanh "chui" trong thời gian tạm ngừng hoạt động

Bạn đã gửi thông báo tạm ngừng kinh doanh nhưng thực tế vẫn hoạt động âm thầm và không báo cáo doanh thu, đây là hành vi gian lận bị siết chặt trong luật mới.

Những rủi ro pháp lý "cực lớn" doanh nghiệp cần biết

Nếu bị kết luận trốn thuế, doanh nghiệp không chỉ phải nộp đủ số tiền thuế thiếu mà còn:

• Phạt từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn.
• Nộp tiền chậm nộp (lãi suất tính theo ngày).
• Ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, xếp hạng doanh nghiệp trên hệ thống của Cơ quan thuế.
• Rủi ro bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu số tiền lớn hoặc tái phạm.

Lời khuyên từ chuyên gia Luật Nguyễn

Để không rơi vào "bẫy" pháp lý này, doanh nghiệp cần:

1. Rà soát định kỳ: Kiểm tra lại toàn bộ hóa đơn đầu vào, đầu ra hàng tháng.
2. Chuẩn hóa kế toán: Đảm bảo mọi giao dịch đều có chứng từ và được ghi chép đầy đủ.
3. Cập nhật luật: Luật 108/2025/QH15 có nhiều điểm mới về công nghệ và dữ liệu, hãy đảm bảo kế toán của bạn đã nắm vững.

Thuế không đáng sợ nếu chúng ta hiểu và làm đúng. Hãy để Luật Nguyễn đồng hành cùng bạn trên con đường kinh doanh minh bạch và an toàn.

Bạn đang băn khoăn về hồ sơ thuế của mình? Liên hệ ngay Hotline của Luật Nguyễn để được tư vấn 1-1 và rà soát rủi ro pháp lý hoàn toàn bảo mật.