Bộ Tài chính "cởi trói" 25 thủ tục bảo hiểm: Bỏ giấy tờ rườm rà, kết nối dữ liệu số

Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 2270/QĐ-BTC công bố danh mục thủ tục hành chính mới, sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT). Đây là bước chuyển mình quan trọng nhằm cắt giảm chi phí tuân thủ, tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ và thay thế hồ sơ giấy bằng dữ liệu tích hợp tại Trung tâm Dữ liệu Quốc gia.

Tổng cộng có 25 thủ tục hành chính được điều chỉnh, bao gồm 5 thủ tục ban hành mới, 15 thủ tục sửa đổi, bổ sung và 5 thủ tục chính thức bãi bỏ.

Ban Hành Mới 5 Thủ Tục Giải Quyết Hưởng Chế Độ Bảo Hiểm

Các thủ tục mới được thiết lập nhằm thể chế hóa kịp thời quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế và Luật Việc làm:

• Trợ cấp cho người chưa đủ tuổi nghỉ hưu: Giải quyết chế độ đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (theo Luật BHXH mới).
• Giám định chi phí BHYT: Thực hiện quy trình giám định chi phí khám bệnh, chữa bệnh BHYT giữa cơ quan bảo hiểm và các cơ sở y tế (theo Luật BHYT).
• Hỗ trợ đào tạo nghề cho người lao động: Chi trả kinh phí hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề (theo Luật Việc làm).
• Hỗ trợ doanh nghiệp duy trì việc làm: Chi trả kinh phí cho người sử dụng lao động tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động.
• Chi trả trợ cấp thất nghiệp: Cụ thể hóa quy trình tiếp nhận và giải quyết chi trả trợ cấp thất nghiệp cho người lao động.

Sửa Đổi, Bổ Sung 15 Thủ Tục Bao Quát Nhiều Chế Độ Trụ Cột

Nhóm thủ tục sửa đổi tập trung đơn giản hóa quy trình giải quyết các quyền lợi ngắn hạn và dài hạn:

• Chế độ ngắn hạn & Tai nạn lao động: Sửa đổi quy trình giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe; hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp lần đầu, tái phát hoặc bị nhiều lần.
• Chế độ dài hạn & Trợ cấp 1 lần: Cập nhật thủ tục hưởng lương hưu, trợ cấp hằng tháng cán bộ xã, BHXH một lần; trợ cấp 1 lần cho người đang hưởng lương hưu ra nước ngoài định cư.
• Chế độ tử tuất & Phụ cấp đặc thù: Giải quyết chế độ tử tuất, truy lĩnh tiền lương hưu của người đã chết; giải quyết trợ cấp theo Quyết định 613/QĐ-TTg và trợ cấp thâm niên cho nhà giáo nghỉ hưu theo Nghị định 14/2020/NĐ-CP.
• Thay đổi thông tin & Nhận tiền: Điều chỉnh, tạm dừng, hủy quyết định hoặc chấm dứt hưởng BHXH; thay đổi hình thức nhận hoặc nơi nhận lương hưu, trợ cấp hằng tháng.
• Lĩnh vực Bảo hiểm y tế: Sửa đổi thủ tục ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT; thanh toán chi phí khám chữa bệnh giữa cơ quan BHXH với cơ sở y tế và thanh toán trực tiếp cho người tham gia BHYT.

Bãi Bỏ 5 Thủ Tục Rườm Rà - Thay Bằng Khai Thác Dữ Liệu Liên Thông

Nhờ ứng dụng công nghệ và cơ chế một cửa liên thông, 5 thủ tục giấy tờ trước đây đã được bãi bỏ hoàn toàn:

1. Chuyển hình thức nhận tiền: Bỏ thủ tục đăng ký chuyển từ nhận tiền mặt sang tài khoản cá nhân (hoặc ngược lại) và thay đổi thông tin cá nhân.
2. Ủy quyền lĩnh thay: Bỏ thủ tục hành chính riêng về ủy quyền lĩnh thay BHXH, BHYT (vẫn thực hiện bình thường theo quy định ủy quyền của Luật Dân sự khi có nhu cầu).
3. Truy lĩnh lương hưu người đã chết: Bãi bỏ thủ tục truy lĩnh riêng lẻ do đã tích hợp vào quy trình giải quyết tử tuất.
4. Hưởng tiếp lương hưu sau chấp hành án: Bỏ thủ tục giải quyết hưởng tiếp lương hưu cho người chấp hành xong hình phạt tù, người xuất cảnh trái phép trở về hoặc người được Tòa án hủy tuyên bố mất tích.
5. Dưỡng sức sau ốm đau, thai sản: Bỏ thủ tục giải quyết riêng biệt do dữ liệu đã được tự động liên thông từ cơ sở y tế.

Đặc biệt, toàn bộ hồ sơ giấy như giấy ra viện, tóm tắt bệnh án, giấy chứng tử, giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH hay biên bản giám định y khoa hiện nay đều được khai thác trực tiếp từ Kho dữ liệu BHXH Việt Nam và Trung tâm Dữ liệu Quốc gia.

Việc tái cấu trúc 25 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính không chỉ dừng lại ở những con số cắt giảm trên giấy tờ. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy tư duy quản trị công đang chuyển đổi mạnh mẽ: lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Khi dữ liệu số thay thế hoàn toàn cho xấp hồ sơ giấy rườm rà, hành trình thụ hưởng các chính sách an sinh xã hội sẽ trở nên minh bạch, nhanh chóng và văn minh hơn bao giờ hết. Sự kết nối liên thông này chính là chìa khóa để xây dựng một nền tài chính công hiện đại, loại bỏ hoàn toàn cơ chế "xin - cho" và củng cố niềm tin bền vững của nhân dân vào hệ thống an sinh quốc gia.