Căn cứ pháp lý

Quy định về biện pháp ký quỹ được ghi nhận tại Điều 330 Bộ luật Dân sự 2015. Bên cạnh đó, tùy từng lĩnh vực kinh doanh, mức ký quỹ và điều kiện thực hiện được quy định trong các luật chuyên ngành và nghị định hướng dẫn, như Luật Du lịch 2017, Nghị định 94/2021/NĐ-CP, Nghị định 352/2025/NĐ-CP, Nghị định 145/2020/NĐ-CP, Nghị định 112/2021/NĐ-CP, Nghị định 17/2012/NĐ-CP và Nghị định 137/2026/NĐ-CP.

Việc yêu cầu ký quỹ là một trong những điều kiện đầu tư kinh doanh nhằm bảo đảm doanh nghiệp có đủ năng lực tài chính để thực hiện các nghĩa vụ phát sinh trong quá trình hoạt động.

Ký quỹ trong kinh doanh được hiểu như thế nào?

Theo quy định của Bộ luật Dân sự, ký quỹ là việc cá nhân hoặc tổ chức có nghĩa vụ gửi một khoản tiền hoặc tài sản có giá vào tài khoản phong tỏa tại tổ chức tín dụng nhằm bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ theo cam kết.

Khác với các biện pháp bảo đảm khác, khoản tiền ký quỹ vẫn được lưu giữ tại ngân hàng và chỉ được sử dụng trong trường hợp doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ hoặc không thực hiện đúng cam kết với khách hàng, người lao động hoặc cơ quan có thẩm quyền. Khi đó, tổ chức tín dụng sẽ thực hiện việc thanh toán theo quy định sau khi trừ các chi phí liên quan.

Cơ chế này góp phần nâng cao tính an toàn trong hoạt động kinh doanh, đồng thời tạo niềm tin cho các đối tác và người sử dụng dịch vụ.

Vì sao nhiều ngành nghề phải thực hiện ký quỹ?

Không phải mọi doanh nghiệp đều phải ký quỹ trước khi hoạt động. Nghĩa vụ này chủ yếu áp dụng đối với những lĩnh vực có mức độ rủi ro cao hoặc liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người tiêu dùng, người lao động và lợi ích công cộng.

Việc yêu cầu ký quỹ hướng đến nhiều mục tiêu như:

• Bảo đảm doanh nghiệp thực hiện đúng các nghĩa vụ theo quy định pháp luật.
• Tăng khả năng bồi thường thiệt hại nếu doanh nghiệp vi phạm cam kết.
• Hạn chế tình trạng thành lập doanh nghiệp không đủ năng lực tài chính.
• Nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động kinh doanh.
• Bảo vệ quyền lợi của khách hàng, người lao động và các bên liên quan.

Đây cũng là công cụ giúp cơ quan quản lý kiểm soát tốt hơn các ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Những ngành nghề đang phải ký quỹ theo quy định hiện hành

Hiện nay, pháp luật quy định nhiều lĩnh vực kinh doanh phải thực hiện ký quỹ trước khi được cấp phép hoặc trong quá trình hoạt động. Một số ngành nghề tiêu biểu gồm:

• Kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa với mức ký quỹ 20 triệu đồng.
• Kinh doanh lữ hành quốc tế chỉ phục vụ khách quốc tế vào Việt Nam phải ký quỹ 50 triệu đồng.
• Kinh doanh lữ hành quốc tế đưa khách Việt Nam ra nước ngoài kết hợp đón khách quốc tế phải ký quỹ 100 triệu đồng.
• Kinh doanh dịch vụ việc làm phải thực hiện ký quỹ 300 triệu đồng.
• Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ cho thuê lại lao động phải ký quỹ 2 tỷ đồng.
• Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng cũng phải ký quỹ 2 tỷ đồng.
• Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kiểm toán phải ký quỹ 5 tỷ đồng.
• Hoạt động bán hàng đa cấp phải duy trì khoản ký quỹ tương đương 5% vốn điều lệ nhưng không thấp hơn 20 tỷ đồng.

Mức ký quỹ giữa các ngành nghề có sự khác biệt đáng kể do được xây dựng trên cơ sở mức độ rủi ro và trách nhiệm tài chính của từng lĩnh vực.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi thực hiện nghĩa vụ ký quỹ?

Đối với doanh nghiệp chuẩn bị gia nhập thị trường, việc tìm hiểu đầy đủ quy định về ký quỹ là yêu cầu quan trọng trước khi tiến hành xin giấy phép hoạt động.

Ngoài việc chuẩn bị nguồn vốn phù hợp, doanh nghiệp cần xác định đúng ngành nghề đăng ký kinh doanh, lựa chọn tổ chức tín dụng đủ điều kiện để mở tài khoản ký quỹ và duy trì khoản ký quỹ trong suốt thời gian hoạt động nếu pháp luật chuyên ngành có yêu cầu.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần thường xuyên cập nhật các quy định mới về điều kiện đầu tư kinh doanh để kịp thời điều chỉnh hoạt động, tránh nguy cơ bị đình chỉ hoặc xử lý vi phạm do không đáp ứng điều kiện pháp lý.

Ý nghĩa của quy định về ký quỹ đối với môi trường kinh doanh

Việc duy trì cơ chế ký quỹ đối với một số ngành nghề kinh doanh có điều kiện không chỉ góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, người lao động mà còn nâng cao tính an toàn và minh bạch của thị trường. Đây là công cụ giúp sàng lọc năng lực tài chính của doanh nghiệp ngay từ giai đoạn gia nhập thị trường, hạn chế các rủi ro phát sinh trong quá trình hoạt động.

Đối với doanh nghiệp, việc đáp ứng đầy đủ nghĩa vụ ký quỹ không chỉ là điều kiện để được cấp phép kinh doanh mà còn thể hiện uy tín, năng lực tài chính và cam kết tuân thủ pháp luật. Trong bối cảnh môi trường đầu tư ngày càng được siết chặt về điều kiện kinh doanh, chủ động thực hiện đúng quy định sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động ổn định, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo dựng niềm tin với đối tác cũng như khách hàng.