Cảnh giác với bẫy “bắt cóc online”: Đừng để sợ hãi dẫn lối

Kịch bản thao túng tâm lý tinh vi

Thời gian gần đây, Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an TP.HCM ghi nhận hàng loạt vụ việc liên quan đến hình thức lừa đảo mới – “bắt cóc online”. Đối tượng lừa đảo chủ yếu nhắm vào học sinh, sinh viên – những người trẻ dễ bị tác động tâm lý.

Chúng thường dùng số điện thoại lạ gọi cho nạn nhân, giả danh cán bộ điều tra, thông báo họ đang bị liên quan đến các vụ án nghiêm trọng như rửa tiền, ma túy… Sau đó, nhóm lừa đảo yêu cầu nạn nhân rời khỏi nơi ở, đến khách sạn thuê phòng, gỡ bỏ toàn bộ ứng dụng liên lạc, chỉ giữ lại nền tảng duy nhất để “làm việc với công an”. Trong trạng thái bị cô lập, nạn nhân sẽ bị điều khiển quay video khóc lóc, cầu cứu, gửi về cho gia đình. Phụ huynh vì lo sợ lập tức chuyển tiền mà không hay biết con em mình chỉ đang là nạn nhân của một trò lừa tinh vi.

Từ giả danh công an đến bán sang Campuchia

Một vụ việc điển hình xảy ra với nữ sinh viên 19 tuổi N.N.B.N. Gia đình cô nhận được tin nhắn từ tài khoản Zalo của con gái, yêu cầu chuyển 500 triệu đồng để “chuộc người”, kèm theo lời đe dọa nếu không sẽ bị bán sang Myanmar. Quá sợ hãi, người mẹ đã chuyển một phần tiền trước khi trình báo công an.

Qua điều tra, công an xác định nữ sinh đã rời TP.HCM, bị một thanh niên chở qua biên giới Tây Ninh rồi đưa vào Campuchia qua đường tiểu ngạch. Sau quá trình truy vết, công an Việt Nam phối hợp lực lượng chức năng Campuchia giải cứu thành công nạn nhân tại TP.Bavet. Toàn bộ kế hoạch “bắt cóc” là do chính nạn nhân thực hiện theo chỉ dẫn của nhóm lừa đảo giả công an.

Trước đó, nhóm này đã dụ nữ sinh quay video, xóa hết ứng dụng trên điện thoại, giữ lại Zoom để “làm việc điều tra”, sau đó đưa qua Campuchia để phục vụ đường dây lừa đảo. Khi nạn nhân không thể “làm việc” theo yêu cầu, cô bị đe dọa và buộc phải cầu cứu gia đình.

Tự nhốt mình trong khách sạn vì sợ hãi

Một trường hợp khác là nữ sinh 17 tuổi ở TP.HCM. Sau khi nhận cuộc gọi từ người lạ xưng là công an, cô được yêu cầu chuyển tiền và cắt liên lạc với gia đình. Quá sợ hãi, nữ sinh này tự thuê khách sạn, nhốt mình trong phòng và thực hiện mọi yêu cầu của nhóm lừa đảo. Gia đình nhận được tin nhắn đe dọa từ tài khoản mang tên con gái, đã vội chuyển tiền. Rất may, công an nhanh chóng xác định được vị trí và giải cứu nạn nhân trước khi sự việc nghiêm trọng hơn.

Chiêu lừa ngày càng tinh vi

PC02 cho biết các đối tượng lừa đảo hiện không chỉ gọi điện thoại thông thường, mà còn sử dụng video call với hình ảnh người mặc sắc phục, ngôn ngữ chuyên ngành, thao túng cảm xúc của nạn nhân một cách bài bản. Có trường hợp nạn nhân phải quay video khóc lóc, cầu xin cha mẹ “cứu con với”, khiến gia đình tưởng thật và ngay lập tức chuyển tiền.

Tính riêng tháng 7, PC02 đã giải cứu nhiều sinh viên bị lừa theo hình thức “bắt cóc online” với tổng số tiền mà nạn nhân và gia đình đã chuyển lên đến 800 triệu đồng.

Giữ tỉnh táo và “gỡ bom cảm xúc”

Theo TS Đào Lê Hòa An – chuyên gia tâm lý, điều quan trọng nhất trong các tình huống này là không để cảm xúc chi phối hành vi. Ông khuyên các bạn trẻ nên rèn luyện kỹ năng phản ứng thông minh qua nguyên tắc “4C”:

• Calm (Bình tĩnh): Tạm dừng cuộc gọi, hít sâu để lấy lại sự tỉnh táo.

• Check (Kiểm tra): Gọi 113 hoặc công an địa phương để xác minh.

• Compare (Đối chiếu): Quan sát kỹ lời nói, giấy tờ, hành vi – lừa đảo thường có dấu hiệu máy móc, lỗi logic.

• Communicate (Chia sẻ): Nói chuyện với người thân, bạn bè, không tự mình quyết định khi bị cô lập.

Ngoài ra, PC02 nhấn mạnh, không có bất kỳ cơ quan công quyền nào yêu cầu chuyển tiền, cài ứng dụng lạ hay mở camera 24/7 để điều tra. Mọi yêu cầu kiểu này đều là dấu hiệu của lừa đảo. Khi có nghi ngờ, người dân nên gọi trực tiếp đến các số điện thoại hỗ trợ của PC02: 0693.187.200 hoặc 028.3821.7080 để được giúp đỡ kịp thời.

Hãy hoài nghi đúng lúc và không quyết định trong sợ hãi – đó là kỹ năng sống còn giúp bạn tránh khỏi những cái bẫy đầy mưu mô của tội phạm công nghệ cao