Năm 2027: Điều tra chi tiêu để làm cơ sở tính lương tối thiểu

Điều tra chi tiêu người lao động nhằm mục đích gì?

Ngày 24/8/2026, Cục trưởng Cục Thống kê ban hành Quyết định 629/QĐ-CTK về Phương án Điều tra thí điểm chi tiêu người lao động thực hiện trong năm 2027.

Đây không phải là cuộc điều tra nhằm trực tiếp quyết định mức lương tối thiểu mới. Mục tiêu trước mắt là thử nghiệm cách thức thu thập, xử lý và sử dụng dữ liệu về chi tiêu của người lao động để phục vụ việc nghiên cứu mức sống tối thiểu.

Theo phương án được ban hành, cuộc điều tra là một nhiệm vụ thuộc Đề án xây dựng và công bố mức sống tối thiểu hằng năm làm căn cứ xác định các chuẩn chính sách xã hội.

Đề án này đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 380/QĐ-TTg ngày 03/3/2026.

Dữ liệu chi tiêu sẽ được sử dụng để nghiên cứu mức sống tối thiểu

Một trong những vấn đề quan trọng khi xác định mức sống tối thiểu là phải có dữ liệu phản ánh tương đối đầy đủ nhu cầu chi tiêu thực tế.

Vì vậy, cuộc điều tra năm 2027 được thiết kế nhằm thu thập thông tin phục vụ việc thử nghiệm biên soạn và công bố chỉ tiêu mức sống tối thiểu của người lao động.

Thông qua dữ liệu thực tế, cơ quan thống kê có thêm cơ sở để nghiên cứu cơ cấu chi tiêu, mức chi cần thiết và những yếu tố ảnh hưởng đến mức sống của người lao động.

Đây là bước quan trọng trong quá trình xây dựng nguồn dữ liệu phục vụ hoạch định chính sách. Thay vì chỉ dựa trên các giả định hoặc nguồn số liệu riêng lẻ, việc điều tra thực tế giúp có thêm thông tin định lượng về tình hình chi tiêu của người lao động.

Mức sống tối thiểu được nghiên cứu theo 4 vùng lương

Theo Phương án ban hành kèm Quyết định 629/QĐ-CTK, thông tin thu thập phải đáp ứng yêu cầu thử nghiệm biên soạn mức sống tối thiểu của người lao động theo 04 vùng lương tối thiểu.

Việc phân chia theo vùng có ý nghĩa quan trọng bởi mức chi phí sinh hoạt và điều kiện kinh tế giữa các khu vực không giống nhau.

Do đó, dữ liệu điều tra cần phản ánh được sự khác biệt về chi tiêu giữa các vùng, qua đó hỗ trợ quá trình nghiên cứu mức sống tối thiểu phù hợp với từng khu vực.

Kết quả này sau đó có thể trở thành một trong những nguồn thông tin phục vụ việc nghiên cứu, đề xuất các chính sách liên quan đến người lao động.

Kết quả điều tra có thể hỗ trợ đề xuất mức lương tối thiểu

Điểm đáng chú ý nhất của cuộc điều tra là mối liên hệ giữa mức sống tối thiểu và chính sách tiền lương.

Theo phương án, kết quả thu thập được sẽ làm cơ sở đề xuất các chuẩn chính sách xã hội, trong đó có mức lương tối thiểu của người lao động.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng điều tra chi tiêu không đồng nghĩa với việc mức lương tối thiểu năm 2027 sẽ được xác định trực tiếp từ kết quả điều tra.

Cuộc điều tra trước hết nhằm kiểm nghiệm phương pháp và xây dựng nguồn dữ liệu. Những kết quả này sẽ trở thành cơ sở tham khảo cho quá trình nghiên cứu, đánh giá và đề xuất chính sách tiền lương cũng như các chính sách xã hội liên quan.

Yêu cầu dữ liệu phải phản ánh đúng thực tế chi tiêu

Để kết quả có giá trị sử dụng, Phương án điều tra đặt ra yêu cầu thông tin thu thập phải phản ánh đúng thực trạng chi tiêu của người lao động.

Điều này đặc biệt quan trọng bởi dữ liệu không chính xác hoặc không phản ánh đầy đủ thực tế có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu mức sống tối thiểu.

Bên cạnh đó, cuộc điều tra phải được thực hiện đúng nội dung đã được phê duyệt và không trùng lặp với các cuộc điều tra thống kê khác.

Những yêu cầu này nhằm bảo đảm nguồn dữ liệu thu được có tính thống nhất, tránh lãng phí nguồn lực và hạn chế tình trạng thu thập nhiều lần cùng một nhóm thông tin.