Hoàn thiện cơ chế lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án đầu tư kinh doanh

Từ ngày 21/8/2026, Nghị định số 274/2026/NĐ-CP chính thức được áp dụng, quy định chi tiết việc lựa chọn nhà đầu tư thực hiện các dự án đầu tư kinh doanh theo Luật Đấu thầu.

Đây được xem là bước hoàn thiện quan trọng nhằm chuẩn hóa quy trình lựa chọn nhà đầu tư, bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh, minh bạch và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đất đai cũng như nguồn vốn đầu tư.

Theo quy định mới, phạm vi các dự án phải thực hiện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư được xác định cụ thể hơn, bao gồm nhiều dự án có sử dụng đất cũng như một số dự án không sử dụng đất theo quy định chuyên ngành. Đồng thời, nghị định cũng làm rõ các trường hợp được miễn áp dụng thủ tục đấu thầu nhằm tránh chồng chéo với các quy định của pháp luật về đất đai và đầu tư.

Một điểm đáng chú ý là cơ chế ưu đãi dành cho các nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao, công nghệ xanh, giải pháp thân thiện môi trường và doanh nghiệp khoa học – công nghệ. Đây là định hướng phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế xanh, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn tới.

Bên cạnh đó, toàn bộ quy trình từ công bố danh mục dự án, mời nhà đầu tư quan tâm, đánh giá hồ sơ, lựa chọn nhà đầu tư đến ký kết hợp đồng đều được quy định chi tiết, góp phần hạn chế tình trạng thiếu minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư công cũng như đầu tư tư nhân.

Mở rộng hoạt động cho thuê tài chính và thúc đẩy giao dịch điện tử

Ngày 15/8/2026, Thông tư số 31/2026/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước bắt đầu có hiệu lực, đánh dấu bước chuyển đáng kể trong hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam.

Điểm mới nổi bật của thông tư là mở rộng phạm vi tài sản được phép cho thuê. Ngoài máy móc, thiết bị và tài sản hữu hình như trước đây, nhiều loại tài sản vô hình có giá trị kinh tế như phần mềm, quyền sở hữu trí tuệ, dữ liệu hay quyền khai thác cũng được đưa vào danh mục đủ điều kiện tham gia giao dịch cho thuê tài chính.

Quy định này phản ánh xu hướng phát triển của nền kinh tế số, khi giá trị doanh nghiệp ngày càng được tạo ra từ tài sản trí tuệ và công nghệ thay vì chỉ dựa trên tài sản vật chất.

Thông tư cũng khuyến khích việc thực hiện các giao dịch bằng phương thức điện tử, từ khâu tiếp nhận hồ sơ, thẩm định đến ký kết hợp đồng. Đối với các khoản cho thuê tài chính có giá trị nhỏ dưới 400 triệu đồng, quy trình được đơn giản hóa nhằm rút ngắn thời gian xử lý và giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Việc số hóa hoạt động tín dụng được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn nhanh hơn, đồng thời thúc đẩy quá trình đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa dòng tiền.

Siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế

Mặc dù có hiệu lực từ 01/9/2026, Nghị định số 273/2026/NĐ-CP đang nhận được sự quan tâm lớn của cộng đồng doanh nghiệp khi thiết lập khung pháp lý mới đối với hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế.

Nghị định quy định toàn diện về điều kiện kinh doanh, quản lý hải quan, thủ tục nhập khẩu, xuất khẩu, lưu kho, vận chuyển, tiêu hủy hàng hóa cũng như trách nhiệm của các bên tham gia hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế.

Các yêu cầu đối với doanh nghiệp được quy định rõ hơn từ điều kiện cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, vị trí đặt cửa hàng, kho hàng cho đến chế độ báo cáo và lưu trữ dữ liệu.

Song song đó, cơ quan hải quan được tăng cường thẩm quyền trong việc kiểm tra, giám sát toàn bộ quá trình lưu thông hàng hóa nhằm bảo đảm hàng miễn thuế được tiêu thụ đúng đối tượng theo quy định.

Đối tượng áp dụng bao gồm người xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, cá nhân được hưởng quyền ưu đãi miễn trừ ngoại giao, doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế cùng nhiều cơ quan quản lý liên quan.

Việc hoàn thiện các quy định quản lý được kỳ vọng sẽ góp phần hạn chế gian lận thương mại, phòng chống thất thu ngân sách và tạo môi trường kinh doanh minh bạch hơn đối với lĩnh vực đặc thù này.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước các thay đổi?

Các chính sách mới cho thấy định hướng điều hành của Nhà nước là tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính và tăng cường quản lý đối với các hoạt động thương mại có điều kiện.

Doanh nghiệp nên chủ động rà soát các dự án đầu tư đang triển khai, cập nhật quy trình lựa chọn nhà đầu tư nếu thuộc đối tượng áp dụng; nghiên cứu các quy định mới về cho thuê tài chính để tận dụng thêm kênh huy động vốn; đồng thời các doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế cần sớm đánh giá điều kiện hoạt động, hệ thống quản lý và quy trình hải quan nhằm bảo đảm tuân thủ ngay khi các quy định chính thức được thực thi.

Việc chuẩn bị sớm không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh hệ thống pháp luật về đầu tư, tài chính và thương mại đang được hoàn thiện theo hướng minh bạch, hiện đại và phù hợp với xu thế phát triển của nền kinh tế số.