Đăng ký nền tảng thương mại điện tử trung gian năm 2026

1. Nền tảng thương mại điện tử trung gian là gì?

Nền tảng thương mại điện tử trung gian là mô hình công nghệ tạo môi trường để các bên thực hiện hoạt động thương mại điện tử trên cùng một hệ thống, chẳng hạn như sàn giao dịch thương mại điện tử, nền tảng có chức năng kết nối người bán và người mua hoặc nền tảng có hoạt động livestream bán hàng.

Điểm đáng lưu ý trong năm 2026 là pháp luật không chỉ quan tâm đến việc doanh nghiệp có đăng ký ngành nghề kinh doanh hay không mà còn đặt ra yêu cầu riêng đối với cách thức nền tảng được tổ chức, vận hành và quản lý người bán.

Do đó, doanh nghiệp dự kiến xây dựng hoặc vận hành nền tảng cần xác định đúng mô hình ngay từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ.

2. Hồ sơ đăng ký gồm những gì?

Theo Nghị định 248/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ đăng ký theo đặc điểm thực tế của nền tảng, gồm các tài liệu chủ yếu:

1. Tờ khai thông tin đăng ký theo mẫu quy định.
2. Giấy phép, giấy chứng nhận hoặc văn bản chấp thuận có liên quan nếu hoạt động kinh doanh trên nền tảng thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
3. Đề án hoạt động thương mại điện tử theo mẫu và nội dung pháp luật quy định.
4. Quy chế hoạt động livestream bán hàng nếu nền tảng có cung cấp chức năng livestream bán hàng.
5. Mẫu hợp đồng hoặc thỏa thuận giữa chủ quản nền tảng và người bán.

Không phải mọi nền tảng đều phải nộp đầy đủ tất cả tài liệu trên. Một số thành phần chỉ phát sinh khi nền tảng có chức năng hoặc hoạt động tương ứng.

Đây là điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý để tránh xây dựng hồ sơ theo mẫu chung nhưng không phản ánh đúng cách nền tảng thực tế vận hành.

3. Đề án hoạt động là phần cần chuẩn bị kỹ nhất

Trong thực tế, Đề án hoạt động thương mại điện tử không nên được xem đơn thuần là một biểu mẫu hành chính. Đây là tài liệu thể hiện toàn bộ phương thức nền tảng được tổ chức và vận hành.

Đề án cần làm rõ các vấn đề quan trọng như:

• Thông tin về doanh nghiệp quản lý và vận hành nền tảng;
• Phạm vi và mô hình hoạt động;
• Các chức năng chính của hệ thống;
• Cách thức đặt hàng trực tuyến và giao kết hợp đồng điện tử, nếu có;
• Phương thức livestream bán hàng, nếu có;
• Cơ chế tiếp nhận và giải quyết phản ánh, khiếu nại;
• Cách thức phát hiện và xử lý hành vi vi phạm;
• Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của chủ nền tảng và người bán;
• Quy trình phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Đối với nền tảng số lớn, yêu cầu còn được mở rộng, đặc biệt liên quan đến cơ chế xử lý phản ánh, rà soát thông tin vi phạm, cảnh báo, gỡ bỏ nội dung và ngăn chặn hành vi tái phạm.

Vì vậy, nội dung Đề án cần được xây dựng thống nhất với chức năng thực tế của website, ứng dụng và quy trình vận hành nội bộ của doanh nghiệp.

4. Nền tảng có chức năng thanh toán cần lưu ý gì?

Một trường hợp cần được doanh nghiệp đánh giá riêng là nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến hoặc livestream bán hàng và chủ quản nền tảng có thực hiện việc giữ tiền của người bán.

Khi đó, doanh nghiệp phải xây dựng cơ chế quản lý dòng tiền, đối soát, thanh toán và rút tiền của người bán. Các nội dung này cũng cần được thể hiện phù hợp trong hợp đồng điện tử giữa chủ quản nền tảng và người bán.

Điều này cho thấy hồ sơ đăng ký không thể tách rời mô hình kinh doanh. Nếu nền tảng thực tế có cơ chế trung gian thanh toán hoặc giữ tiền nhưng hồ sơ không phản ánh đầy đủ, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong quá trình thẩm định và vận hành sau đăng ký.

5. Khi nào được phép đưa nền tảng vào hoạt động?

Doanh nghiệp không nên hiểu việc thành lập công ty hoặc đăng ký ngành nghề thương mại điện tử đồng nghĩa với việc được quyền vận hành nền tảng.

Theo quy định mới, chủ quản nền tảng phải đáp ứng các điều kiện quản lý, vận hành theo quy định và được Bộ Công Thương xác nhận đăng ký trước khi chính thức vận hành nền tảng thuộc diện phải đăng ký.

Đặc biệt, doanh nghiệp phải có nhân sự chuyên trách quản lý hoạt động thương mại điện tử và xây dựng Đề án hoạt động theo yêu cầu pháp luật.

Vì vậy, việc đăng ký nên được thực hiện trước thời điểm doanh nghiệp dự kiến khai trương hoặc đưa nền tảng vào khai thác thương mại.

6. Doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ như thế nào?

Để hạn chế việc phải sửa đổi hồ sơ nhiều lần, doanh nghiệp nên thực hiện theo trình tự:

1. Xác định chính xác mô hình nền tảng và đối tượng sử dụng.
2. Kiểm tra các chức năng đang có hoặc dự kiến triển khai như đặt hàng, livestream, giao kết hợp đồng điện tử, thanh toán và giữ tiền.
3. Xây dựng quy chế hoạt động phù hợp với mô hình thực tế.
4. Chuẩn bị hợp đồng, thỏa thuận với người bán.
5. Xây dựng Đề án hoạt động thương mại điện tử trên cơ sở các quy trình vận hành thực tế.
6. Rà soát toàn bộ hồ sơ trước khi thực hiện thủ tục đăng ký với Bộ Công Thương.

Điểm quan trọng nhất là hồ sơ pháp lý và hệ thống vận hành phải thống nhất với nhau. Một Đề án được xây dựng tốt nhưng không phù hợp với chức năng thực tế của nền tảng vẫn có thể tạo ra rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.

Nghị định 248/2026/NĐ-CP đặt ra yêu cầu quản lý cụ thể hơn đối với các nền tảng thương mại điện tử trung gian, đặc biệt về mô hình vận hành, trách nhiệm của chủ nền tảng, quản lý người bán, xử lý khiếu nại và kiểm soát nội dung vi phạm. Doanh nghiệp vì vậy không nên chỉ tập trung vào việc hoàn thiện bộ hồ sơ đăng ký mà cần rà soát đồng thời cả mô hình kinh doanh, chức năng công nghệ, quy chế hoạt động và hợp đồng với người bán. Việc chuẩn bị hồ sơ đúng ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế thời gian bổ sung, chỉnh sửa và giảm rủi ro khi nền tảng chính thức đi vào hoạt động.