Đề xuất sửa Bộ Luật Lao động: 11 điểm mới doanh nghiệp cần biết

Dự thảo Luật sửa đổi Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới và Luật Hoạt động chữ thập đỏ đang đưa ra hàng loạt đề xuất điều chỉnh quan trọng đối với Bộ luật Lao động 2019. Những thay đổi này không chỉ tác động trực tiếp đến quyền lợi của người lao động mà còn cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp quản lý nhà nước về chính quyền cơ sở (cấp xã) và điều chỉnh quy định về quản lý lao động nước ngoài.

Dưới đây là tổng hợp chi tiết 11 điểm mới cốt lõi mà các doanh nghiệp, người lao động và giới quản trị nhân sự cần nắm vững.

Siết Quy Định Lao Động Nước Ngoài Và Cải Cách Quản Lý Cho Thuê Đổi Lao Động

Khối doanh nghiệp cho thuê lại lao động và sử dụng nhân sự nước ngoài sẽ chịu sự điều chỉnh lớn về cơ chế pháp lý:

• Cấm cho thuê lại lao động là người nước ngoài: Hoạt động cho thuê lại lao động sẽ bị loại trừ hoàn toàn đối với nhân sự là người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam. Bên thuê lại cũng bị cấm chuyển tiếp lao động thuê lại cho bên thứ ba.
• Chuyển từ "xin giấy phép" sang "thông báo hoạt động": Doanh nghiệp cho thuê lại lao động không còn phải gánh nặng thủ tục xin cấp, cấp lại hay gia hạn Giấy phép hoạt động. Thay vào đó, doanh nghiệp chỉ cần thực hiện nghĩa vụ ký quỹ và thông báo hoạt động/chấm dứt hoạt động với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Nâng chuẩn điều kiện lao động nước ngoài: Bỏ cụm từ "tay nghề" và điều chỉnh quy định sức khỏe thành "bảo đảm sức khỏe theo quy định". Yêu cầu bắt buộc phải có giấy phép lao động hoặc xác nhận miễn giấy phép lao động.

Bổ Sung Ngày Nghỉ Lễ Mới Và Chuẩn Hóa Lịch Nghỉ Tết

Những điều chỉnh về chế độ thời giờ nghỉ ngơi mang lại niềm vui cho người lao động nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động kế hoạch sản xuất:

• Bổ sung Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11): Người lao động chính thức có thêm 01 ngày nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương vào ngày 24 tháng 11 hằng năm.
• Siết thời hạn thông báo lịch nghỉ Tết: Bộ trưởng Bộ Nội vụ có trách nhiệm phải thông báo cụ thể lịch nghỉ Tết Âm lịch và Quốc khánh (sau khi Thủ tướng quyết định) trước ngày 31/12 của năm liền kề trước đó.
• Thay đổi thẩm quyền Hội đồng tiền lương quốc gia: Giao Thủ tướng Chính phủ (thay vì Chính phủ như trước) trực tiếp quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và hoạt động của Hội đồng tiền lương quốc gia.

Đẩy Mạnh Phân Cấp Thủ Tục Và Giải Quyết Tranh Chấp Về UBND Cấp Xã

Nhằm cắt giảm tầng nấc trung gian, nhiều thẩm quyền quản lý nhà nước về lao động được đẩy mạnh chuyển giao về chính quyền cấp xã:

• Ủy quyền đăng ký nội quy lao động: Người đứng đầu cơ quan chuyên môn về nội vụ cấp tỉnh có thể ủy quyền trực tiếp cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện việc đăng ký nội quy lao động cho doanh nghiệp.
• Chủ tịch UBND cấp xã xử lý đình công: Khi xảy ra đình công không đúng trình tự, Chủ tịch UBND cấp xã nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính sẽ chủ trì (trong vòng 12 giờ) gặp gỡ các bên để hỗ trợ giải quyết, thay vì cấp huyện như trước.
• Tiếp nhận thông báo đình công và đóng cửa nhà xưởng: Văn bản quyết định đình công hoặc thông báo đóng cửa tạm thời nơi làm việc (trước 03 - 05 ngày) sẽ gửi trực tiếp về UBND cấp xã sở tại.
• Bãi bỏ thẩm quyền điều tra tai nạn lao động: Bãi bỏ quy định thanh tra lao động thực hiện điều tra tai nạn lao động tại Điều 214 Bộ luật Lao động để tránh chồng chéo chức năng.

Những đề xuất sửa đổi Bộ luật Lao động 2019 lần này thể hiện tư duy quản lý hiện đại: vừa chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm (bỏ giấy phép cho thuê lại lao động), vừa đẩy mạnh phân cấp triệt để cho chính quyền cấp xã – nơi sát sao nhất với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Việc bổ sung Ngày Văn hóa Việt Nam hay siết thời hạn chốt lịch nghỉ Tết cũng minh chứng cho chính sách lấy con người làm trung tâm. Việc chủ động cập nhật và điều chỉnh quy chế nội bộ ngay từ bây giờ sẽ giúp các tổ chức không chỉ tuân thủ đúng pháp luật mà còn tối ưu hóa được nguồn lực vận hành trong giai đoạn mới.