Kỷ cương giải ngân vốn đầu tư công và áp lực tăng tốc hạ tầng

1. Áp lực tiến độ giai đoạn nước rút: Thước đo năng lực điều hành

Nhiệm vụ giải ngân số vốn còn lại hàng chục nghìn tỷ đồng trong các tháng cuối năm đặt bộ máy quản lý vào trạng thái tăng tốc tối đa. Mức độ hoàn thành kế hoạch vốn không đơn thuần là chỉ số thống kê tài chính, mà trở thành thước đo trực tiếp về năng lực quản trị, trách nhiệm giải trình của tập thể và người đứng đầu từng đơn vị.

Sự phân hóa về kết quả giữa các nhóm chủ đầu tư phản ánh rõ năng lực điều phối công trình:

• Chủ đầu tư chuyên trách: Khối các Ban Quản lý dự án thuộc Bộ ghi nhận tốc độ triển khai khả quan hơn, đáp ứng tốt hơn các mốc kế hoạch đề ra.

• Chủ đầu tư địa phương: Tỷ lệ thực hiện tại các dự án do địa phương làm chủ đầu tư vẫn ở mức tương đối thấp, trở thành điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ.

• Hệ quả quản lý: Các dự án chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan sẽ không được điều chỉnh giảm kế hoạch vốn, đồng thời là cơ sở đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hành chính.

2. Nhận diện các điểm nghẽn và giải pháp kích hoạt dự án mới

Thực tế công trường cho thấy sự đan xen giữa các dự án bứt phá vượt kế hoạch và những công trình gặp rào cản kỹ thuật, vật liệu hoặc thủ tục pháp lý.

a. Tháo gỡ nút thắt vật liệu và tác động thời tiết

• Khan hiếm nguồn cung: Thiếu hụt vật liệu xây dựng (đặc biệt là đá các loại) khiến nhiều dây chuyền thi công phải vận hành cầm chừng, ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng giải ngân thực tế.

• Biến động mùa vụ: Thời tiết bất lợi trong mùa mưa làm gián đoạn tiến độ công trường, đòi hỏi các đơn vị phải chủ động tăng ca, tăng mũi thi công ngay khi điều kiện cho phép.

b. Chuẩn bị mặt bằng và khởi công công trình trọng điểm

• Bàn giao ranh giới giải phóng mặt bằng: Đẩy nhanh việc giao mốc cọc giải phóng mặt bằng cho địa phương, đặc biệt là tại các vị trí ga hạ tầng đường sắt, tạo tiền đề sạch cho công tác thi công.

• Kích hoạt dự án mới: Tăng tốc hoàn thiện thủ tục lựa chọn nhà thầu để sớm khởi công các công trình giao thông kết nối vùng, hạ tầng logistics và các tuyến quốc lộ thích ứng với biến đổi khí hậu.

3. Quản trị kỷ cương: "Rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm"

Để duy trì tiến độ đồng bộ, công tác quản lý dự án đòi hỏi phải chuyển từ hình thức giám sát chung sang kiểm soát chi tiết từng khâu, từng gói thầu.

• Phân loại và xử lý vướng mắc: Rà soát cụ thể từng dự án chậm tiến độ để xác định chính xác nguyên nhân, gắn trách nhiệm xử lý cho từng cá nhân, tổ chức chuyên trách.

• Xử lý nhà thầu yếu kém: Tăng cường kiểm tra hiện trường, kiên quyết áp dụng các chế tài hợp đồng, thay thế các đơn vị thi công không đáp ứng đủ năng lực, nhân lực và thiết bị.

• Đảm bảo dòng vốn thông suốt: Triển khai phương châm "vốn đến đâu, giải ngân đến đó", bảo đảm không xảy ra tình trạng ách tắc thủ tục thanh quyết toán cho các khối lượng đã hoàn thành.

4. Bệ phóng cho mục tiêu phát triển hạ tầng và kinh tế

Tăng tốc giải ngân nguồn vốn đầu tư công không chỉ giúp giải quyết khối lượng công việc tồn đọng mà còn đóng vai trò thu hút các nguồn lực xã hội, tạo động lực lan tỏa cho nền kinh tế. Việc tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc kỷ cương, minh bạch và trách nhiệm sẽ bảo đảm các dự án giao thông trọng điểm sớm hoàn thành, đưa vào vận hành hiệu quả và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung.