Ngày 02/8/2026, Bộ Chính trị đã chính thức ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng sau hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW. Trong bối cảnh cộng đồng người Việt đã phát triển lên hơn 6,5 triệu người sinh sống tại trên 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, Nghị quyết mới không chỉ siết chặt hàng rào bảo hộ công dân mà còn mở rộng tối đa không gian pháp lý để thu hút nguồn lực kiều bào đóng góp cho sự nghiệp phát triển đất nước.
Xây Dựng Cộng Đồng Đoàn Kết, Hòa Nhập Và Giữ Tín Bản Sắc
Nghị quyết 23-NQ/TW đặt trọng tâm vào việc nâng cao địa vị pháp lý và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho đồng bào xa xứ:
- Ổn định địa vị pháp lý tại nước sở tại: Tăng cường phối hợp ngoại giao với chính quyền các nước để đảm bảo an ninh, an toàn, giúp kiều bào hòa nhập sâu rộng vào xã hội bản địa nhưng không bị hòa tan.
- Củng cố và phát triển hệ thống hội đoàn: Mở rộng các tổ chức hội đoàn người Việt theo hướng tự chủ, đoàn kết, đóng vai trò cầu nối gắn kết cộng đồng với quê hương và sẵn sàng hỗ trợ các trường hợp đồng bào gặp hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
- Gữ gìn cội nguồn và ngôn ngữ: Đẩy mạnh lan tỏa bản sắc văn hóa, lịch sử và phong trào dạy - học tiếng Việt cho các thế hệ trẻ người Việt sinh ra tại nước ngoài.
- Khép lại quá khứ, hướng tới tương lai: Thúc đẩy giải quyết các vấn đề còn tồn tại do lịch sử và hậu quả chiến tranh để lại trên cơ sở thượng tôn pháp luật và tinh thần nhân văn, đại đoàn kết dân tộc.
Mở Hành Lang Đột Phá Thu Hút Nguồn Lực Trí Thức Và Doanh Nhân Kiều Bào
Xác định người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời và là nguồn lực chiến lược của dân tộc, Nghị quyết đề ra nhiều giải pháp tạo đòn bẩy:
- Hoàn thiện thể chế mang tính kiến tạo: Rà soát, sửa đổi và bổ sung đồng bộ hệ thống pháp luật theo hướng minh bạch, ổn định, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho kiều bào về nước đầu tư, kinh doanh và sinh sống.
- Cơ chế đặc thù cho lực lượng tinh hoa: Xây dựng khung chính sách vượt trội nhằm thu hút chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ và thế hệ trẻ kiều bào tham gia trực tiếp vào các chương trình trọng điểm quốc gia.
- Thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo: Tạo điều kiện để người Việt ở nước ngoài tham gia sâu vào các lĩnh vực công nghệ cao, chuyển giao công nghệ, mở rộng thị trường và đưa thương hiệu hàng hóa Việt Nam ra thế giới.
- Số hóa dữ liệu và kênh tiếp nhận sáng kiến: Xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về cộng đồng người Việt ở nước ngoài, thiết lập cơ chế phản hồi nhanh chóng đối với các đề xuất, sáng kiến đóng góp cho đất nước.
Nâng Cấp Công Tác Bảo Hộ Công Dân Và Kiểm Soát Rủi Ro Pháp Lý
Nghị quyết 23-NQ/TW đòi hỏi sự chủ động và chuyên nghiệp cao hơn trong công tác bảo hộ công dân từ sớm, từ xa:
- Phản ứng nhanh trong tình huống khẩn cấp: Hoàn thiện cơ chế bảo hộ, ứng phó kịp thời để bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản cho công dân Việt Nam trong các sự cố khủng hoảng, thiên tai hoặc xung đột tại nước ngoài.
- Tăng cường giáo dục và tư vấn pháp lý: Đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật Việt Nam và nước sở tại nhằm nâng cao ý thức chấp hành cho công dân khi ra nước ngoài học tập, lao động hoặc định cư.
- Siết chặt hợp tác quốc tế phòng chống tội phạm: Thúc đẩy ký kết các điều ước, thỏa thuận về tư pháp, dẫn độ, phòng chống di cư trái phép, mua bán người và phối hợp với chính quyền sở tại nhằm giảm thiểu tối đa các hành vi vi phạm pháp luật của người Việt.
- Kiện toàn bộ máy chuyên trách: Tinh gọn và nâng cao hiệu quả hoạt động liên ngành, trong đó Bộ Ngoại giao đóng vai trò cơ quan đầu mối tham mưu chiến lược, đào tạo đội ngũ cán bộ ngoại giao chuyên nghiệp, hiện đại.