Khơi thông tín dụng: Bệ phóng cho sầu riêng phát triển bền vững

1. Tín dụng là mắt xích cốt lõi trong chuỗi giá trị sầu riêng

Để hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu bền vững, ngành sầu riêng không thể chỉ phụ thuộc vào việc mở rộng diện tích trồng trọt tự phát. Việc đầu tư toàn diện vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao đòi hỏi nguồn lực tài chính quy mô lớn và dài hạn:

• Đầu tư chuẩn hóa vùng nguyên liệu: Đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và quy trình canh tác đạt chuẩn quốc tế.

• Chuyển dịch sang chế biến sâu và logistics: Xây dựng hệ thống kho lạnh bảo quản, công nghệ đông lạnh nhanh và nhà máy chế biến nhằm giảm áp lực tiêu thụ tươi, kéo dài thời gian bảo quản và nâng cao giá trị sản phẩm.

• Cam kết từ hệ thống ngân hàng: Nông nghiệp luôn nằm trong nhóm lĩnh vực ưu tiên cấp vốn hàng đầu. Điển hình, Agribank hiện đóng góp khoảng 25% tổng dư nợ nông nghiệp, nông thôn toàn hệ thống. Tính đến tháng 6/2026, tổng dư nợ cho khu vực nông nghiệp, nông thôn đã tiệm cận mốc 4,4 triệu tỷ đồng (chiếm 22% dư nợ nền kinh tế), trong đó riêng khối nông nghiệp đạt hơn 2,3 triệu tỷ đồng.

2. Đột phá trong cơ chế cấp vốn và quản trị rủi ro dòng tiền

Một trong những rào cản lớn nhất đối với các doanh nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp là năng lực quản trị dòng tiền và tài sản đảm bảo. Nhằm tháo gỡ vấn đề này, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai nhiều định hướng điều hành linh hoạt:

• Cấp tín dụng dựa trên dòng tiền: Chuyển dịch từ phương thức thế chấp tài sản truyền thống sang đánh giá năng lực tài chính, hợp đồng bao tiêu và dòng tiền thực tế của phương án kinh doanh, giúp doanh nghiệp tránh nguy cơ đứt gãy thanh khoản.

• Đa dạng hóa sản phẩm tài chính: Linh hoạt áp dụng các hình thức như cấp hạn mức dự phòng, cho vay theo từng vụ mùa, cho vay quay vòng hoặc tuần hoàn phù hợp với chu kỳ sinh trưởng và thu hoạch của cây sầu riêng.

• Đẩy mạnh kết nối Ngân hàng - Doanh nghiệp: Tăng cường ứng dụng công nghệ số để tối ưu hóa chi phí vận hành, đàm phán giảm lãi suất và tổ chức các chương trình tập huấn nghiệp vụ cho chủ vườn, hợp tác xã.

3. Tăng cường phối hợp liên ngành tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng

Mặc dù dòng vốn tín dụng đã và đang được bơm mạnh vào thị trường, sự đứt gãy thông tin giữa tổ chức tài chính và doanh nghiệp nông nghiệp vẫn là thách thức cần khắc phục. Để dòng vốn phát huy tối đa hiệu quả răn đe rủi ro và kích thích tăng trưởng, các giải pháp đồng bộ cần được triển khai:

• Thúc đẩy liên kết đa bên: Cần sự vào cuộc đồng bộ giữa Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn, Ngân hàng Nhà nước và chính quyền địa phương để quy hoạch vùng trồng và cung cấp dữ liệu thị trường minh bạch.

• Tập trung vốn cho khâu yếu: Ưu tiên nguồn vốn ưu đãi cho các dự án xây dựng hạ tầng logistics tích hợp, trung tâm kiểm định chất lượng tại vùng nguyên liệu và công nghệ chế biến sâu.

Sự đồng hành của ngành ngân hàng không chỉ giải quyết bài toán thiếu vốn ngắn hạn mà còn là điểm tựa chiến lược giúp ngành sầu riêng Việt Nam làm chủ chuỗi giá trị, tự tin khẳng định vị thế trên bản đồ nông sản toàn cầu.