Mức phạt ngoại tình tăng mạnh từ năm 2026: Những điểm mới cần lưu ý

1. Tăng gấp đôi mức phạt tiền đối với hành vi vi phạm chế độ một vợ một chồng

Sự thay đổi rõ nét nhất trong quy định mới nằm ở hạn mức xử phạt hành chính đối với hành vi ngoại tình, kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng khi đang có ràng buộc hôn nhân hợp pháp.

• Nâng mức phạt cơ bản: Các hành vi vi phạm chế độ một vợ một chồng, cản trở kết hôn/ly hôn hoặc đòi hỏi của cải khi cưới hỏi hiện bị phạt từ 5 - 10 triệu đồng. Trước đây, Nghị định 82/2020/NĐ-CP chỉ áp dụng mức phạt từ 3 - 5 triệu đồng cho các vi phạm tương tự.

• Hành vi bị xử phạt:

  • Đang có vợ/chồng nhưng lại đăng ký kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác.

  • Người chưa kết hôn nhưng cố tình đăng ký kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ đang có gia đình.

  • Thiết lập quan hệ vợ chồng giữa các nhóm đối tượng cận huyết thống đặc biệt (như cha/mẹ nuôi từng chăm sóc với con nuôi, cha dượng với con riêng của vợ...).

  • Hành vi sách nhiễu, đòi hỏi tài sản trái phép nhằm cản trở quyền tự do kết hôn hoặc ly hôn.

2. Duy trì khung phạt nghiêm khắc cho nhóm vi phạm đặc biệt nghiêm trọng

Nghị định 109/2026/NĐ-CP giữ nguyên khung phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng đối với các hành vi có tính chất nguy hiểm cao hơn cho trật tự xã hội và đạo đức gia đình:

• Vi phạm loạn伦 và cận huyết: Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người có cùng dòng máu về trực hệ hoặc có họ trong phạm vi 3 đời; giữa cha mẹ nuôi và con nuôi.

• Xâm phạm sự tự nguyện: Cưỡng ép, lừa dối người khác trong việc kết hôn hoặc ly hôn.

• Lợi dụng hôn nhân: Trục lợi từ việc kết hôn/ly hôn để xuất nhập cảnh, hợp pháp hóa cư trú, nhập quốc tịch, trốn tránh nghĩa vụ tài sản hoặc né tránh các quy định về dân số.

• Biện pháp khắc phục: Bắt buộc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả pháp lý đi kèm đối với trường hợp lợi dụng hôn nhân để trục lợi.

3. Siết chặt quản lý hành vi sinh con thương mại

Nhằm ngăn chặn các hành vi biến việc sinh sản thành công cụ thương mại hóa, pháp luật quy định mức phạt từ 10 - 20 triệu đồng (tăng gấp đôi so với trước) đối với các hành vi:

• Sử dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản nhằm mục đích kinh doanh.

• Thực hiện sinh sản vô tính trái phép.

• Mang thai hộ vì mục đích thương mại.

4. Trách nhiệm hình sự: Ranh giới giữa vi phạm hành chính và tù tội

Cần lưu ý rằng phạt tiền không phải là chế tài duy nhất. Nếu hành vi chung sống trái phép gây hậu quả nghiêm trọng, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 182 Bộ luật Hình sự:

• Khung cơ bản (Cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm): Áp dụng khi hành vi làm gia đình tan vỡ dẫn đến ly hôn, hoặc đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tiếp tục tái phạm.

• Khung tăng nặng (Phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm): Áp dụng khi vi phạm dẫn đến hậu quả đau lòng như làm nạn nhân hoặc con cái tự sát; hoặc cố tình tiếp tục duy trì mối quan hệ bất hợp pháp dù đã có quyết định buộc chấm dứt từ Tòa án.

Nghị định mới thể hiện thái độ kiên quyết của Nhà nước trong việc bảo vệ chế độ hôn nhân tiến bộ, nâng cao tính răn đe và đảm bảo tính ổn định cho xã hội.