Điểm mới về quyết toán và căn cứ tính thuế TNCN từ 01/7/2026

Tái định hình quy trình quyết toán thuế: Thay đổi từ mốc 01/7/2026

Khung pháp lý điều hành quản lý thuế vừa có bước điều chỉnh mang tính chiến lược đối với cá nhân có nghĩa vụ thuế phát sinh sau quyết toán ở mức chênh lệch thấp (từ 50.000 đồng trở xuống). Sự chuyển giao này phản ánh định hướng thắt chặt công tác kiểm soát dữ liệu và hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về thuế.

• Giai đoạn trước mốc 01/7/2026: Áp dụng cơ chế "miễn nghĩa vụ kê khai". Người nộp thuế phát sinh khoản thuế phải nộp thêm sau quyết toán từ 50.000 đồng trở xuống được quyền tự xác định hạn mức miễn thuế mà không cần thực hiện bất kỳ thao tác nộp hồ sơ quyết toán hay hồ sơ đề nghị miễn thuế nào tới cơ quan quản lý.

• Giai đoạn áp dụng từ 01/7/2026: Chuyển sang cơ chế "bắt buộc kê khai nhưng miễn nộp tiền thuế". Cá nhân thuộc nhóm đối tượng trên không còn nằm trong danh mục các trường hợp được miễn nộp hồ sơ khai thuế. Theo đó, người nộp thuế vẫn phải thực hiện nghĩa vụ hoàn tất và nộp hồ sơ quyết toán đúng quy định; tuy nhiên, số tiền thuế phát sinh trong phạm vi từ 50.000 đồng trở xuống vẫn được hưởng chính sách miễn nộp theo quy định pháp luật.

Sự điều chỉnh này đòi hỏi người lao động và tổ chức chi trả thu nhập cần chủ động cập nhật quy trình nghiệp vụ để tránh phát sinh các rủi ro pháp lý về chậm nộp hồ sơ khai thuế.

Cơ chế xác định căn cứ tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công

Theo khung pháp lý thuế thu nhập cá nhân mới, việc xác định số thuế phải nộp của cá nhân cư trú dựa trên sự kết hợp giữa thu nhập tính thuế và biểu thuế lũy tiến từng phần. Phương thức cấu thành căn cứ tính thuế được triển khai qua các bước cụ thể:

1. Thu nhập chịu thuế tổng hợp

Bao gồm toàn bộ tiền lương, tiền công, các khoản tiền thù lao, lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền và các khoản phụ cấp, trợ cấp mà người lao động nhận được trong kỳ tính thuế (trừ các khoản miễn thuế theo quy định).

2. Các khoản trừ theo luật định

Để xác định thu nhập tính thuế, tổng thu nhập chịu thuế sẽ được trừ đi các khoản chi phí hợp lệ gồm:

• Các khoản đóng góp bảo hiểm bắt buộc (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp).

• Khoản chi trả cho chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung, bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ (trong phạm vi hạn mức Chính phủ quy định).

• Các khoản giảm trừ gia cảnh và giảm trừ đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học.

3. Áp dụng thuế suất

Số thuế TNCN phải nộp được tính bằng cách lấy thu nhập tính thuế nhân (x) với thuế suất tương ứng tại Biểu thuế lũy tiến từng phần.

Hệ thống các khoản phụ cấp, trợ cấp không tính vào thu nhập chịu thuế

Nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp và hỗ trợ chính sách an sinh xã hội cho người lao động, pháp luật quy định danh mục các khoản phụ cấp, trợ cấp mang tính chất hỗ trợ đặc thù được loại trừ khỏi thu nhập chịu thuế TNCN:

• Nhóm chính sách ưu đãi và an ninh - quốc phòng: Phụ cấp dành cho người có công với cách mạng; phụ cấp phục vụ quốc phòng, an ninh.

• Nhóm điều kiện lao động đặc thù: Phụ cấp làm việc trong môi trường độc hại, nguy hiểm; phụ cấp thu hút và phụ cấp khu vực.

• Nhóm công tác đặc biệt: Phụ cấp, trợ cấp và sinh hoạt phí do cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài chi trả.

• Nhóm an sinh xã hội và bảo hiểm: Trợ cấp khó khăn đột xuất, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; trợ cấp sinh con/nhận nuôi con nuôi; trợ cấp suy giảm khả năng lao động; trợ cấp hưu trí một lần, trợ cấp tuất hàng tháng và các khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội khác.

• Nhóm trợ cấp lao động và bảo trợ: Trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm, trợ cấp bảo trợ xã hội và các khoản hỗ trợ không mang tính chất tiền lương, tiền công do Chính phủ ban hành.