Cắt giảm thủ tục thuế từ 12/9/2026: Góc nhìn chuyên sâu

Tái thiết hệ thống văn bản: Bước đệm tinh gọn thể chế thuế

Tiến trình hiện đại hóa hệ thống tài chính quốc gia đòi hỏi sự rà soát liên tục nhằm loại bỏ các quy định chồng chéo, không còn phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế. Quyết định bãi bỏ 22 Thông tư cùng 03 Quyết định chuyên ngành từ giữa tháng 9 năm 2026 là minh chứng rõ nét cho cam kết tối giản hóa thủ tục hành chính.

Hầu hết các văn bản bị loại bỏ đợt này đều thuộc nhóm:

• Các hướng dẫn mang tính chất tạm thời, giải quyết khó khăn ngân sách giai đoạn trước (như các gói miễn, giảm hay gia hạn thuế thời kỳ 2009–2013).

• Quy định liên quan đến quy trình quản lý thủ công (như mẫu biên lai giấy, cơ chế vé máy bay đời đầu hay phân công quản lý doanh nghiệp truyền thống).

Việc thanh lọc triệt để nền tảng pháp lý cũ không chỉ giúp giảm bớt "rừng" văn bản gây rối rắm cho tổ chức, cá nhân khi tra cứu, mà còn tạo dư địa cho việc vận hành các cơ chế quản lý hiện đại trên nền tảng kỹ thuật số.

Những hành vi vi phạm nghiêm trọng: Xây dựng ranh giới đỏ trong quản lý

Song song với việc tạo điều kiện thuận lợi về mặt thủ tục, khung pháp lý mới tiếp tục gia tăng tính răn đe đối với các hành vi gian lận tài chính. Ranh giới giữa sự tuân thủ và vi phạm được vạch ra vô cùng khắt khe thông qua các nhóm hành vi bị cấm tuyệt đối:

1. Hành vi trục lợi và móc nối: Mọi biểu hiện thông đồng giữa cán bộ quản lý và đối tượng nộp thuế nhằm mục đích trốn thuế, chuyển giá, giải trình sai lệch hoặc biển thủ tiền từ ngân sách đều bị xử lý ở mức độ nghiêm trọng nhất.

2. Gian lận hóa đơn, chứng từ: Việc phát hành, mua bán, sử dụng hóa đơn không hợp pháp hoặc cố tình không lập hóa đơn khi cung ứng hàng hóa, dịch vụ tiếp tục là trọng tâm kiểm soát hàng đầu.

3. Tác động tiêu cực tới hạ tầng dữ liệu: Các hành vi can thiệp trái phép, làm sai lệch hệ thống thông tin quản lý thuế hoặc mạo danh mã số thuế của đơn vị khác bị coi là những vi phạm mang tính chất nguy hiểm cao cho an ninh tài chính.

Trách nhiệm pháp lý cốt lõi của người nộp thuế

Để vận hành mượt mà mô hình quản lý hiện đại, nghĩa vụ của đối tượng nộp thuế được tinh chỉnh theo hướng chủ động và tự chịu trách nhiệm tối đa trước pháp luật.

• Tính chính xác và tính trung thực: Người nộp thuế phải hoàn toàn tự chịu trách nhiệm về số liệu khai báo, hóa đơn giao dịch cũng như việc lập báo cáo tài chính. Đối với các đơn vị có phát sinh giao dịch liên kết, nghĩa vụ lập và lưu trữ hồ sơ xác định giá giao dịch là bắt buộc nhằm ngăn chặn tình trạng chuyển giá.

• Ứng dụng hạ tầng công nghệ: Doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh bắt buộc phải chủ động chuẩn bị kỹ thuật, đảm bảo khả năng kết nối dữ liệu liên tục với cơ quan thuế, đặc biệt là trong việc sử dụng hóa đơn điện tử và mã định danh khoản nộp.

• Chấp hành và giải trình: Ngay cả khi có phát sinh tranh chấp hoặc không đồng ý với quyết định ấn định thuế của cơ quan quản lý, nghĩa vụ nộp tiền vào ngân sách vẫn phải được hoàn tất trước khi thực hiện các thủ tục khiếu nại hay khởi kiện theo trình tự pháp lý.