1. Chính sách miễn Thuế thu nhập cá nhân trong giao dịch bà - cháu

Theo quy định của pháp luật thuế hiện hành, các giao dịch chuyển nhượng, tặng cho hoặc thừa kế bất động sản giữa những người có mối quan hệ huyết thống, nhân thân trực hệ thuộc diện được hưởng ưu đãi miễn thuế.

Danh mục các mối quan hệ được miễn Thuế thu nhập cá nhân được pháp luật quy định cụ thể, trong đó bao gồm quan hệ giữa ông bà nội với cháu nội. Đất ruộng (đất trồng lúa, đất trồng cây hàng năm/lâu năm) được xác định là bất động sản theo Luật Đất đai. Do đó, khi bà nội thực hiện thủ tục tặng cho hoặc để lại di sản thừa kế là đất ruộng cho cháu nội, người cháu sẽ được miễn toàn bộ 100% Thuế thu nhập cá nhân đối với khoản thu nhập từ tài sản này.

2. Cơ chế miễn Lệ phí trước bạ khi đăng ký biến động đất đai

Song hành với chính sách thuế, pháp luật về phí và lệ phí cũng áp dụng cơ chế bảo hộ tài sản gia đình thông qua quy định miễn Lệ phí trước bạ.

Khi cháu nội thực hiện thủ tục đăng ký biến động quyền sử dụng đất (sang tên Sổ đỏ) đối với diện tích đất ruộng được nhận từ bà nội, giao dịch này thuộc trường hợp không phải nộp lệ phí trước bạ. Việc này giúp giảm thiểu tối đa tải trọng tài chính cho người dân khi thực hiện việc dịch chuyển quyền sử dụng đất qua các thế hệ trong gia đình.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng dù thuộc diện miễn nộp, người nhận đất vẫn bắt buộc phải kê khai lệ phí trước bạ và nộp hồ sơ đề nghị miễn theo đúng quy trình hành chính tại cơ quan thuế trước khi hoàn tất đăng ký biến động.

3. Danh mục hồ sơ chứng minh quan hệ nhân thân để hưởng ưu đãi

Để cơ quan thuế chấp thuận áp dụng miễn thuế và lệ phí trước bạ, người nộp hồ sơ phải cung cấp chuỗi tài liệu chứng minh mối quan hệ huyết thống trực hệ giữa bà nội và cháu nội. Đây là căn cứ pháp lý cốt lõi để xác minh đối tượng thụ hưởng:

• Văn bản giao dịch quyền sử dụng đất: Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất (đã được công chứng hoặc chứng thực hợp lệ) hoặc văn bản khai nhận/phân chia di sản thừa kế.

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ): Bản gốc giấy chứng nhận đang đứng tên bà nội.

• Giấy tờ pháp lý cá nhân: Bản sao Căn cước công dân của bà nội và cháu nội.

• Chứng từ chứng minh quan hệ nhân thân (Bắt buộc):

  • Giấy khai sinh của người cha (để chứng minh quan hệ con - mẹ với bà nội).

  • Giấy khai sinh của người cháu (để chứng minh quan hệ con - cha với người cha).

Chuỗi Giấy khai sinh nối tiếp này là bằng chứng duy nhất chứng minh mối quan hệ "bà nội - cháu nội" hợp pháp trước cơ quan quản lý nhà nước.

4. Chi phí phụ trợ và trình tự thực hiện thủ tục

Mặc dù được miễn hai khoản nghĩa vụ tài chính chính là Thuế TNCN và Lệ phí trước bạ, quá trình sang tên vẫn phát sinh một số khoản phí hành chính phụ trợ theo quy định địa phương:

• Phí công chứng/chứng thực Hợp đồng tặng cho hoặc Văn bản thừa kế;

• Lệ phí thẩm định hồ sơ đất đai;

• Lệ phí cấp đổi/cấp mới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (nếu có yêu cầu cấp sổ mới);

• Phí trích đo, đo đạc hiện trạng thửa đất (trường hợp ranh giới thửa đất có thay đổi).

Trình tự thực hiện:

1. Đến tổ chức hành nghề công chứng để lập và công chứng Hợp đồng tặng cho/Văn bản khai nhận thừa kế.

2. Nộp hồ sơ sang tên tại Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Bộ phận Một cửa cấp huyện/thành phố nơi có đất.

3. Thực hiện kê khai thuế và nộp hồ sơ xin miễn thuế/lệ phí tại cơ quan thuế quản lý.

4. Nhận kết quả Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được cập nhật thông tin tên cháu nội.