Tiến độ quy hoạch điện VIII điều chỉnh: Siết tiến độ dự án năng lượng

Sáng 28/8/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã chủ trì cuộc họp với lãnh đạo các bộ, ngành và địa phương nhằm rà soát tiến độ các công trình, dự án trọng điểm quốc gia thuộc ngành năng lượng theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Thông điệp chỉ đạo xuyên suốt được Chính phủ đưa ra: Không được để thiếu điện trong mọi tình huống, phải bảo đảm nguồn năng lượng phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số trong giai đoạn 2028–2030.

Chuyển Biến Tích Cực Và Những Điểm Nghẽn Tiến Độ Đang Tồn Tại

Báo cáo từ Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho thấy bức tranh toàn cảnh về tiến độ đầu tư ngành điện:

• Những tín hiệu khởi sắc: So với cuối năm 2025, nhiều dự án nguồn và lưới điện đã có bước tiến rõ rệt. Đáng chú ý là Chuỗi dự án khí - điện Lô B và các dự án thủy điện. Nhiều dự án nhiệt điện LNG đã hoàn tất khâu lựa chọn nhà đầu tư và đang gấp rút triển khai thủ tục giải phóng mặt bằng, thu xếp vốn cùng các hợp đồng thương mại.
• Lưới điện truyền tải: Nhiều đường dây và trạm biến áp quan trọng đã hoàn thành, đóng điện thành công, góp phần nâng cao năng lực truyền tải và giải tỏa công suất cho các nguồn điện mới.
• Vướng mắc tại các dự án nhiệt điện LNG: Hầu hết dự án nhiệt điện LNG vẫn đang dừng ở bước chuẩn bị đầu tư, chưa thể khởi công xây dựng. Quá trình đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) gặp nhiều nút thắt kéo dài.
• Rào cản ở các dự án thủy điện: Việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư thường xuyên bị chậm do vướng mắc về xác định nguồn gốc đất, đơn giá đền bù và sự chưa đồng thuận của người dân. Bên cạnh đó, các dự án thủy điện miền núi đòi hỏi chuyển đổi mục đích sử dụng diện tích lớn đất rừng tự nhiên, rừng phòng hộ nên quy trình thẩm định mất rất nhiều thời gian.
• Áp lực thi công lưới điện: Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đường dây đi qua nhiều địa phương gặp khó khăn. Chi phí nhân công, đơn giá vật tư biến động cùng điều kiện thời tiết khắc nghiệt cũng ảnh hưởng mạnh đến tiến độ thi công thực địa.

Mở Đường Tháo Gỡ: Phân Cấp Trách Nhiệm Rõ Ràng Cho Từng Đơn Vị

Trước nguy cơ một số dự án không kịp đưa vào vận hành theo đúng tiến độ Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu rà soát và quy trách nhiệm xử lý công việc cụ thể:

• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố: Phải chủ động giải quyết toàn bộ các vướng mắc thuộc thẩm quyền, đặc biệt là đền bù giải phóng mặt bằng và quy hoạch đất đai. Với các vướng mắc vượt thẩm quyền, cần tích cực phối hợp với các bộ, ngành để đề xuất phương án xử lý ngay.
• Bộ Công Thương: Đóng vai trò đầu mối kiểm tra, tháo gỡ khó khăn trong đàm phán hợp đồng thương mại PPA, đồng thời đề xuất cơ chế chính sách phù hợp để đẩy nhanh tiến độ chọn nhà đầu tư.
• Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các Tập đoàn năng lượng: Tập trung nguồn lực, đẩy nhanh khâu thu xếp vốn, quản lý dự án nghiêm ngặt để đảm bảo chất lượng và thời hạn đóng điện.
• Thông báo kết luận riêng cho từng khâu: Văn phòng Chính phủ cùng Bộ Công Thương sẽ ban hành thông báo kết luận chi tiết phân công rõ trách nhiệm: Bộ Công Thương làm gì, các Bộ ngành hỗ trợ gì, địa phương làm gì và EVN thực hiện những gì.

Việc rà soát và siết chặt tiến độ triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh không chỉ đơn thuần là bài toán kỹ thuật của ngành năng lượng, mà chính là "xương sống" bảo đảm cho sự bứt phá của toàn bộ nền kinh tế. Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới các mục tiêu tăng trưởng cao và thu hút dòng vốn đầu tư công nghệ sóng đôi, hạ tầng điện phải đi trước một bước. Sự quyết liệt trong khâu phân cấp trách nhiệm và tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý từ cấp Chính phủ sẽ là chìa khóa để giữ vững an ninh năng lượng quốc gia, biến các quy hoạch trên giấy thành nguồn điện thực tế phục vụ đất nước.