Siết chặt nhập khẩu đồ công nghệ cũ

Cơ quan quản lý nhà nước đang chủ trì xây dựng Dự thảo Thông tư công bố chi tiết Danh mục sản phẩm công nghệ thông tin, công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu kèm theo mã số HS. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm thắt chặt các rào cản kỹ thuật, ngăn chặn nguy cơ biến quốc gia thành bãi thải công nghiệp của thế giới, đồng thời bảo vệ môi trường sinh thái và thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh cho thị trường công nghệ trong nước.

Văn bản quy phạm pháp luật này không chỉ thay đổi phương thức phân loại hàng hóa dựa trên mã số HS chi tiết hơn, mà còn đặt ra những thách thức cũng như định hướng mới cho toàn bộ chuỗi cung ứng thiết bị số tại Việt Nam.

Đối tượng chịu tác động sâu sắc

Quy định mới khi được thông qua sẽ tác động trực tiếp và toàn diện đến chiến lược kinh doanh, cơ cấu hàng hóa và quy trình vận hành của nhiều nhóm đối tượng trên thị trường:

• Doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Các đơn vị chuyên doanh, phân phối và thương mại các thiết bị điện tử, công nghệ số và linh kiện viễn thông.

• Doanh nghiệp cung ứng dịch vụ hậu cần (Logistics): Các đại lý thủ tục hải quan, doanh nghiệp vận tải quốc tế cần cập nhật mã HS nghiêm ngặt để tránh rủi ro ách tắc hoặc tịch thu hàng hóa tại cửa khẩu.

• Ngành công nghiệp phụ trợ: Các cơ sở sửa chữa, tái chế thiết bị điện tử phụ thuộc vào nguồn linh kiện cũ nhập khẩu từ nước ngoài.

Chi tiết các nhóm mặt hàng trong danh mục rà soát cấm nhập khẩu

Dự thảo hướng tới việc bao quát hầu hết các thiết bị phần cứng, linh kiện điện tử đã qua sử dụng có nguy cơ cao về suy giảm hiệu suất và ô nhiễm môi trường, được chia cụ thể thành các nhóm:

1. Thiết bị kỹ thuật số cá nhân và di động: Máy tính xách tay (Laptop), máy tính bảng (Tablet), điện thoại di động thông minh (Smartphone), đồng hồ thông minh (Smartwatch) và các loại thiết bị giải trí cầm tay.

2. Thiết bị văn phòng và hạ tầng thông tin: Máy in, máy photocopy, máy quét (Scanner), màn hình máy tính (Monitor), máy chủ (Server) và hệ thống lưu trữ dữ liệu.

3. Hạ tầng mạng và truyền thông: Các loại bộ định tuyến (Router), bộ chuyển mạch (Switch), thiết bị thu phát sóng vô tuyến và các linh kiện kết nối viễn thông đã qua sử dụng.

4. Linh kiện và thiết bị ngoại vi rời: Ổ đĩa cứng (HDD/SSD), bộ vi xử lý (CPU), các loại bảng mạch in (PCB), card đồ họa, bộ nguồn và các tổ hợp mạch điện tử cũ.

Vai trò của doanh nghiệp và quy trình phối hợp hoàn thiện chính sách

Việc ban hành một danh mục cấm đi kèm mã HS chi tiết yêu cầu độ chính xác rất cao để vừa đảm bảo hiệu quả giám sát biên giới, vừa không làm nghẽn mạch các dòng hàng phục vụ mục đích chính đáng như: tạm nhập tái xuất để bảo hành, nhập khẩu phục vụ phòng thí nghiệm, nghiên cứu phát triển sản phẩm (R&D), hoặc các dây chuyền sản xuất công nghệ cao được chuyển dịch từ tập đoàn mẹ.

Nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh các vướng mắc phát sinh trong thực tế hạch toán hải quan, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đang tích cực phối hợp cùng cộng đồng doanh nghiệp để thu thập phản biện mang tính xây dựng.

Các hiệp hội ngành nghề và doanh nghiệp liên quan cần khẩn trương đối chiếu danh mục sản phẩm của đơn vị mình với các mã số HS dự kiến bị cấm trong văn bản. Mọi đóng góp ý kiến, đề xuất sửa đổi hoặc kiến nghị loại trừ cần được lập thành văn bản chính thức và gửi về Ban Pháp chế VCCI để kịp thời tổng hợp phản hồi lên cơ quan soạn thảo, chung tay xây dựng một hành lang pháp lý minh bạch, khả thi và hài hòa lợi ích kinh tế - môi trường.