Hồ sơ miễn lệ phí trước bạ từ ngày 01/7/2026

1. Hồ sơ miễn lệ phí trước bạ đối với nhà, đất

Tùy từng trường hợp, giấy tờ chứng minh được miễn lệ phí trước bạ có sự khác nhau.

Đất sử dụng cho sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối: căn cứ miễn là xác nhận của Văn phòng Đăng ký đất đai trên Phiếu chuyển thông tin hoặc văn bản xác định nghĩa vụ tài chính, thể hiện tài sản đủ điều kiện theo quy định.

Đất sử dụng cho mục đích cộng đồng của tổ chức tôn giáo, cơ sở tín ngưỡng: cần có giấy tờ chứng minh tổ chức, cơ sở thuộc diện được Nhà nước công nhận hoặc cho phép hoạt động.

Nhà, đất phục vụ quốc phòng, an ninh: hồ sơ có thể bao gồm quyết định giao tài sản, quyết định phê duyệt mua sắm, đầu tư hoặc xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc tài sản được sử dụng cho mục đích quốc phòng, an ninh.

Nhà, đất được bồi thường, tái định cư: cần chứng minh việc thu hồi tài sản cũ và giao tài sản mới bằng quyết định của cơ quan có thẩm quyền, kèm giấy tờ về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở theo từng trường hợp.

Nếu người bị thu hồi đã hoàn thành nghĩa vụ lệ phí trước bạ nhưng chưa được cấp hoặc bị mất giấy chứng nhận, có thể sử dụng chứng từ nộp lệ phí trước bạ, xác nhận của cơ quan quản lý hồ sơ hoặc giấy tờ hợp pháp khác theo quy định.

Đối với cấp đổi giấy chứng nhận, căn cứ miễn là giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng đối với tài sản đã được cấp đổi.

Trường hợp nhà tình nghĩa, nhà đại đoàn kết hoặc nhà được hỗ trợ mang tính nhân đạo, cần có giấy tờ chứng minh việc chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà giữa bên tặng và bên được tặng.

2. Tài sản của doanh nghiệp khi tổ chức lại

Đối với tài sản của doanh nghiệp được cổ phần hóa hoặc sắp xếp lại, hồ sơ cần thể hiện rõ quyết định của cơ quan có thẩm quyền về việc chuyển đổi, sắp xếp doanh nghiệp và danh mục tài sản được chuyển giao.

Trong trường hợp tài sản đã hoàn thành nghĩa vụ lệ phí trước bạ nhưng sau đó được chia, tách, hợp nhất, sáp nhập hoặc góp vốn do tổ chức lại doanh nghiệp, cần bổ sung giấy tờ chứng minh:

• Quan hệ của chủ thể với tổ chức;
• Quyết định chia, tách, hợp nhất, sáp nhập và phương án phân chia tài sản;
• Việc tài sản đã nộp hoặc được miễn lệ phí trước bạ;
• Hợp đồng, quyết định hoặc chứng từ liên quan đến việc góp vốn, điều chuyển tài sản nếu có.

Mục đích của nhóm hồ sơ này là chứng minh tài sản đã thực hiện nghĩa vụ lệ phí trước bạ trước đó hoặc thuộc diện được miễn, tránh việc phải thực hiện nghĩa vụ lần nữa chỉ do thay đổi hình thức tổ chức.

3. Tài sản thuê tài chính và tài sản thay thế

Đối với tài sản thuê tài chính, hồ sơ chứng minh trường hợp miễn lệ phí trước bạ gồm hợp đồng cho thuê tài chính, giấy tờ liên quan đến việc thanh lý hợp đồng và giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của công ty cho thuê tài chính.

Đối với vỏ, khung hoặc tổng thành máy được thay thế trong thời gian bảo hành và phải đăng ký lại, hồ sơ cần có giấy bảo hành, phiếu xuất kho tài sản thay thế và giấy thu hồi tài sản cũ do bên bán cung cấp.

4. Trường hợp phải chứng minh quan hệ gia đình

Một điểm đáng chú ý là khi việc miễn lệ phí trước bạ phụ thuộc vào quan hệ giữa các thành viên trong gia đình, cơ quan thuế có trách nhiệm khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Chỉ khi không thể khai thác hoặc đối chiếu được dữ liệu, người nộp thuế mới phải cung cấp giấy tờ chứng minh như giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, xác nhận thông tin cư trú, quyết định nhận nuôi con nuôi hoặc giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền.

Quy định này giúp hạn chế việc người dân phải nộp lại những giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có khả năng kiểm tra thông qua dữ liệu điện tử.

5. Một số phương tiện thuộc diện miễn

Đối với một số ô tô, tàu, thuyền thuộc trường hợp đặc thù, hồ sơ miễn lệ phí trước bạ được xác định dựa trên giấy tờ về nguồn gốc, mục đích sử dụng và tình trạng quản lý tài sản.

Ví dụ, trường hợp ô tô đã đăng ký và mang biển số quân sự nhưng sau đó được phép chuyển sang phục vụ hoạt động kinh tế do doanh nghiệp Nhà nước chuyển đổi hoặc sắp xếp lại, hồ sơ cần có quyết định của cơ quan có thẩm quyền và tài liệu xác định tài sản được chuyển giao.

Đối với tàu, thuyền chở khách tốc độ cao hoặc tàu, thuyền vận tải công-ten-nơ hoạt động trên đường thủy nội địa, căn cứ quan trọng là Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện thủy nội địa, trong đó phải thể hiện đúng công dụng và đặc điểm của phương tiện theo quy định.

6. Lưu ý khi lập hồ sơ miễn lệ phí trước bạ

Việc thuộc diện miễn lệ phí trước bạ không đồng nghĩa với việc được bỏ qua thủ tục kê khai. Người nộp thuế vẫn cần thực hiện kê khai và chuẩn bị giấy tờ chứng minh đúng trường hợp miễn.

Điểm quan trọng là mỗi trường hợp miễn có thể yêu cầu một loại giấy tờ chứng minh khác nhau. Do đó, trước khi nộp hồ sơ cần xác định chính xác căn cứ miễn, kiểm tra tính thống nhất của thông tin về tài sản, chủ tài sản và các giấy tờ liên quan.

Đối với hồ sơ liên quan đến nhà, đất, doanh nghiệp tổ chức lại hoặc tài sản có nguồn gốc đặc thù, việc chuẩn bị đúng giấy tờ ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế tình trạng phải bổ sung hồ sơ hoặc kéo dài thời gian giải quyết.

Như vậy, quy định mới không chỉ xác định đối tượng được miễn mà còn đặt trọng tâm vào việc chứng minh rõ căn cứ miễn. Người dân, doanh nghiệp cần đối chiếu đúng trường hợp của mình với quy định hiện hành để kê khai và chuẩn bị hồ sơ phù hợp.

Căn cứ pháp lý: Thông tư 89/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.