Nghị Quyết 36/2026/NQ-CP: Đơn Giản Hóa Thủ Tục Cấp Mã Số Vùng Trồng

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP điều chỉnh, bổ sung một số quy định tại Nghị định số 38/2026/NĐ-CP. Nghị quyết tập trung tháo gỡ triệt để các rào cản hành chính trong việc cấp, quản lý mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói.

Đây được xem là bước tiến quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, số hóa chuỗi cung ứng nông sản và tạo điều kiện tối đa cho các hợp tác vệ sinh, nông dân cùng doanh nghiệp xuất khẩu.

Nguyên Tắc Đột Phá: Chuyển Sang Hậu Kiểm Và Cấp Phép Toàn Trình Online

Thay vì các quy trình tiền kiểm kéo dài như trước đây, Nghị quyết 36/2026/NQ-CP xác lập tư duy quản lý hiện đại, minh bạch và gắn liền với trách nhiệm người dân:

• Thực hiện toàn trình trên môi trường mạng: Mọi khâu đăng ký, cấp và quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói được số hóa hoàn toàn trên Cổng dịch vụ công quốc gia theo nguyên tắc "tự khai, tự chịu trách nhiệm".
• Ưu tiên cơ chế hậu kiểm: Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, kiểm tra, giám sát và truy xuất nguồn gốc. Việc tiền kiểm chỉ thực hiện bắt buộc khi thị trường nước nhập khẩu có yêu cầu cụ thể.
• Không thay thế quyền sử dụng đất: Mã số vùng trồng được cấp cho một loại cây trồng xác định theo vị trí đất, tuyệt đối không xác lập hay thay thế quyền sử dụng đất của tổ chức, cá nhân.
• Xác định vị trí qua mã định danh đất đai: Vị trí thửa đất căn cứ theo mã định danh trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Nếu chưa có mã định danh, người dân tự kê khai và Chủ tịch UBND cấp xã xác nhận trong quá trình kiểm tra thực tế hoặc hậu kiểm.
• Quản lý dữ liệu tập trung: Toàn bộ dữ liệu mã số được quản lý trên Hệ thống xử lý nghiệp vụ, công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và kết nối trực tiếp với Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản quốc gia.

Quy Trình Vô Cùng Gọn Nhẹ Và Thời Gian Xử Lý Siêu Tốc

Nghị quyết quy định chi tiết thẩm quyền xử lý về cấp xã (UBND cấp xã nơi có địa chỉ vùng trồng, cơ sở đóng gói), giúp cắt giảm tối đa tầng nấc trung gian:

• Hồ sơ tối giản: Tổ chức, cá nhân chỉ cần nộp Đơn đề nghị theo Mẫu (Phụ lục I đối với vùng trồng, Phụ lục II đối với cơ sở đóng gói) qua Cổng dịch vụ công quốc gia.
• Thị trường không yêu cầu mã số riêng (nội địa/dễ tính): Trong tối đa 03 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ, Chủ tịch UBND cấp xã phải ban hành Thông báo cấp mã số; nếu từ chối phải trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do.
• Thị trường có yêu cầu mã số xuất khẩu: Trong tối đa 10 ngày làm việc, UBND cấp xã tổ chức kiểm tra thực tế và ban hành Thông báo cấp mã số. Nếu nước nhập khẩu đồng ý cho Việt Nam tự phê duyệt, mã số sẽ được kích hoạt ngay.
• Trường hợp nước nhập khẩu trực tiếp phê duyệt: Trong 03 ngày làm việc sau khi có Thông báo từ cấp xã, cơ quan chuyên môn cấp tỉnh tổng hợp gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Trong 03 ngày làm việc tiếp theo, Bộ sẽ tổng hợp gửi đối tác nước ngoài.
• Thay đổi thông tin hoặc địa giới hành chính: Chỉ mất 02 ngày làm việc để UBND cấp xã rà soát hồ sơ lưu trữ và cấp lại mã số mới cho người dân.
• Phương án dự phòng khi lỗi mạng: Nếu Cổng dịch vụ công quốc gia gặp sự cố, UBND cấp xã tiếp nhận hồ sơ bản giấy (trực tiếp hoặc qua bưu điện) và cập nhật ngay lên hệ thống khi hạ tầng hoạt động bình thường trở lại.

Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 31 tháng 7 năm 2026. Sự chuyển mình từ tư duy "tiền kiểm" sang "phục vụ và hậu kiểm" trong quản lý nông nghiệp không chỉ giúp tiết kiệm hàng triệu giờ làm việc cho nông dân và doanh nghiệp, mà còn là mắt xích quyết định để định danh nông sản Việt trên bản đồ thương mại quốc tế. Khi mã số vùng trồng được cấp nhanh chóng, minh bạch và quản lý bằng dữ liệu số, nông sản Việt Nam sẽ thực sự có một "tấm hộ chiếu" quyền lực để tự tin vươn xa đến các thị trường khắt khe nhất toàn cầu.