Quy định xuất hóa đơn và khấu trừ thuế khi góp vốn tài sản

Nghĩa vụ sử dụng hóa đơn khi góp vốn bằng tài sản từ 1/7/2026

Trong các hoạt động tái cấu trúc doanh nghiệp, sáp nhập hoặc mở rộng quy mô, việc dùng tài sản thuộc quyền sở hữu của tổ chức, cá nhân kinh doanh để góp vốn vào các tổ chức kinh tế là một nghiệp vụ tài chính diễn ra phổ biến. Vấn đề đặt ra là liệu giao dịch này có làm phát sinh nghĩa vụ xuất hóa đơn điện tử hay không?

Căn cứ theo điểm 5 khoản 5 Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP (chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026), hoạt động góp vốn bằng tài sản của tổ chức, cá nhân kinh doanh vào tổ chức kinh tế thuộc trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử.

Quy định này mang tính chất tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, giảm tải đáng kể thủ tục hành chính cho doanh nghiệp bởi bản chất của góp vốn không phải là hoạt động mua bán, chuyển nhượng quyền sở hữu mang tính thương mại thuần túy mà là sự chuyển dịch vốn điều lệ trong các loại hình doanh nghiệp, hợp tác xã hay chi nhánh hợp pháp.

Cơ chế khấu trừ thuế GTGT đối với tài sản góp vốn

Mặc dù không phải lập hóa đơn khi chuyển giao, nhưng vấn đề xác định giá trị vốn góp và khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với tài sản được dùng để góp vốn lại đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt theo các tiêu chuẩn tài chính đặc thù.

Căn cứ theo quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 kết hợp cùng các văn bản hướng dẫn chuyên ngành, cơ chế khấu trừ được thực hiện như sau:

• Đối với tài sản mới mua, chưa qua sử dụng: Trường hợp tài sản dùng để góp vốn là tài sản mới hoàn toàn, chưa qua sử dụng, có đầy đủ hóa đơn chứng từ hợp pháp và được hội đồng giao nhận vốn góp của tổ chức nhận vốn chấp thuận, trị giá vốn góp sẽ được xác định bằng trị giá ghi trên hóa đơn bao gồm cả thuế giá trị gia tăng.

• Quyền lợi của bên nhận vốn góp: Bên nhận vốn góp được quyền khấu trừ số tiền thuế giá trị gia tăng đã ghi trực tiếp trên hóa đơn mua tài sản hợp pháp của bên góp vốn, đảm bảo nguyên tắc khấu trừ đầu vào theo phương pháp tính thuế chung.

Nguyên tắc xác định giá tính thuế GTGT cần lưu ý

Bên cạnh các giao dịch góp vốn, việc nắm vững nguyên tắc xác định giá tính thuế GTGT đóng vai trò cốt lõi trong việc hạch toán chính xác nghĩa vụ tài chính cho cơ sở kinh doanh:

1. Bao gồm các khoản phụ thu: Giá tính thuế đối với hàng hóa, dịch vụ phải bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán mà cơ sở kinh doanh được hưởng.

2. Loại trừ các khoản thu hộ, chi hộ: Không tính vào giá tính thuế các khoản thu không liên quan đến hoạt động bán hàng như tiền bồi thường bằng tiền, tiền thưởng, các khoản thu hộ cơ quan nhà nước hay thu tài chính thuần túy.

3. Xử lý trường hợp chiết khấu: Nếu áp dụng chính sách chiết khấu thương mại dành cho khách hàng, giá tính thuế GTGT được ghi nhận là mức giá bán thực tế đã trừ chiết khấu (chưa bao gồm thuế GTGT).