Trợ cấp tuất hằng tháng năm 2026: Ai được hưởng, bao nhiêu?

1. Khi nào thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chế độ tuất hằng tháng được áp dụng nhằm bảo đảm một phần thu nhập cho những thân nhân của người lao động đã qua đời, đặc biệt là người chưa có khả năng tự bảo đảm cuộc sống.

Về phía người lao động tham gia BHXH bắt buộc, thân nhân có thể được xem xét hưởng trợ cấp tuất hằng tháng nếu người lao động thuộc một trong các trường hợp:

• Đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên nhưng chưa hưởng BHXH một lần;
• Đang hưởng lương hưu hoặc đang trong thời gian tạm dừng hưởng lương hưu;
• Qua đời do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;
• Đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng với mức suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.

Đáng chú ý, pháp luật cho phép đóng bổ sung trong một trường hợp đặc biệt. Nếu người lao động đang tham gia hoặc bảo lưu thời gian đóng BHXH bắt buộc còn thiếu không quá 06 tháng để đủ 15 năm, thân nhân có thể đóng một lần phần thời gian còn thiếu để đáp ứng điều kiện hưởng tuất hằng tháng. Nếu không lựa chọn đóng bổ sung, thân nhân sẽ được giải quyết chế độ tuất một lần theo quy định.

2. Những thân nhân nào có thể nhận trợ cấp?

Không phải mọi thành viên trong gia đình đều mặc nhiên được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng. Pháp luật xác định cụ thể từng nhóm thân nhân và điều kiện tương ứng.

Đối với con, người con chưa đủ 18 tuổi có thể được hưởng trợ cấp. Trường hợp con từ đủ 18 tuổi nhưng bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên thì vẫn thuộc diện được xem xét hưởng. Quy định cũng bảo vệ quyền lợi của con trong trường hợp người cha qua đời khi người mẹ đang mang thai và một số trường hợp liên quan đến mang thai hộ.

Đối với vợ hoặc chồng, điều kiện chủ yếu gắn với tuổi nghỉ hưu hoặc tình trạng suy giảm khả năng lao động. Theo quy định áp dụng trong năm 2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường là 61 tuổi 6 tháng đối với nam và 57 tuổi đối với nữ. Trường hợp chưa đạt độ tuổi này nhưng bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên cũng có thể thuộc diện hưởng trợ cấp.

Cha, mẹ của người chết, cha mẹ của vợ hoặc chồng và một số thành viên khác trong gia đình cũng có thể được hưởng nếu thuộc độ tuổi theo quy định hoặc bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, đồng thời người lao động trước khi qua đời có nghĩa vụ nuôi dưỡng họ theo quy định pháp luật.

3. Mức trợ cấp tuất hằng tháng năm 2026

Mức hưởng được tính dựa trên mức tham chiếu. Trong trường hợp chưa thay thế mức lương cơ sở bằng mức tham chiếu mới, mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở.

Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở được áp dụng là 2,53 triệu đồng/tháng. Theo đó, mức trợ cấp được xác định như sau:

• Thân nhân thông thường: 50% × 2,53 triệu đồng = 1,265 triệu đồng/tháng/người.
• Thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng: 70% × 2,53 triệu đồng = 1,771 triệu đồng/tháng/người.

Việc một thân nhân có thuộc trường hợp không có người trực tiếp nuôi dưỡng hay không phải được xác định dựa trên các tiêu chí cụ thể về hoàn cảnh gia đình và người có trách nhiệm, khả năng trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định.

4. Một số giới hạn và thời điểm bắt đầu hưởng

Số lượng thân nhân được nhận trợ cấp cũng được pháp luật giới hạn. Khi một người lao động qua đời, tối đa 04 thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng.

Nếu có từ 02 người lao động trở lên cùng qua đời hoặc được Tòa án tuyên bố đã chết mà phát sinh quyền hưởng tuất, thân nhân có thể được hưởng mức trợ cấp tương ứng theo quy định, trong đó mức trợ cấp được tính theo cơ chế đặc biệt dành cho trường hợp này.

Về thời điểm hưởng, trợ cấp tuất hằng tháng thông thường được tính từ ngày đầu tiên của tháng liền kề sau tháng người lao động chết hoặc được Tòa án tuyên bố là đã chết.

Riêng trường hợp người con được sinh sau thời điểm người cha hoặc người mẹ thuộc trường hợp luật định qua đời, thời điểm bắt đầu hưởng trợ cấp được xác định từ tháng người con được sinh ra.

Như vậy, để xác định chính xác quyền hưởng trợ cấp tuất hằng tháng trong năm 2026, cần xem xét đồng thời ba nhóm yếu tố: tình trạng tham gia BHXH của người đã mất, quan hệ và điều kiện của từng thân nhân và mức tham chiếu tại thời điểm giải quyết chế độ. Việc đối chiếu đầy đủ các điều kiện này giúp thân nhân lựa chọn đúng chế độ và hạn chế bỏ sót quyền lợi BHXH.