Đi bầu cử thay người khác: Hành vi vi phạm luật cần lưu ý

Nguyên tắc "Trực tiếp" trong bầu cử

Theo Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, một trong bốn nguyên tắc vàng của bầu cử tại Việt Nam là nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín.

Nguyên tắc "trực tiếp" đòi hỏi cử tri phải tự mình lựa chọn ứng cử viên và tự tay bỏ lá phiếu vào hòm phiếu. Điều này nhằm đảm bảo ý chí khách quan, độc lập của người dân, tránh tình trạng bị tác động, ép buộc hoặc làm sai lệch kết quả từ người khác. Vì vậy, về mặt pháp lý, không ai được phép nhờ người khác bỏ phiếu thay và cũng không ai được phép nhận lời bỏ phiếu hộ, dù đó là người thân trong gia đình.

Trường hợp đặc biệt: Cử tri không thể tự viết phiếu

Thực tế có những trường hợp cử tri do khuyết tật, già yếu hoặc không biết chữ nên không thể tự mình thực hiện các thao tác bỏ phiếu. Để đảm bảo quyền dân chủ cho mọi công dân, pháp luật có những quy định hỗ trợ cụ thể:

1. Hỗ trợ viết phiếu: Nếu cử tri không thể tự viết phiếu, họ có quyền nhờ người khác viết hộ. Tuy nhiên, người viết hộ phải đảm bảo giữ bí mật tuyệt đối nội dung lá phiếu của cử tri đó. Sau khi viết xong, cử tri vẫn phải tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu.

2. Hỗ trợ bỏ phiếu: Trong trường hợp cử tri vì khuyết tật mà không thể tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu, họ có quyền nhờ người khác giúp đỡ thực hiện hành vi này.

3. Sử dụng hòm phiếu phụ (hòm phiếu lưu động): Đối với những cử tri vì lý do sức khỏe, già yếu hoặc đang bị cách ly mà không thể đến phòng bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến tận nơi ở hoặc nơi điều trị để cử tri thực hiện quyền lợi của mình.

Hệ quả của việc bầu cử thay

Việc nhờ người khác đi bầu thay hoặc bỏ phiếu giúp người khác (dù với ý tốt) đều là hành vi vi phạm pháp luật. Những lá phiếu này có thể bị coi là không hợp lệ nếu bị phát hiện.

Ngoài ra, những người làm công tác bầu cử nếu để xảy ra tình trạng cho phép bầu cử thay có thể bị xử lý kỷ luật hoặc các hình thức xử phạt khác tùy theo mức độ vi phạm, vì đã làm sai lệch nguyên tắc bầu cử trực tiếp.

Lời khuyên: Để ngày bầu cử thực sự là ngày hội của toàn dân và đảm bảo tính thượng tôn pháp luật, mỗi công dân cần sắp xếp thời gian để trực tiếp đến điểm bỏ phiếu. Trong trường hợp gặp khó khăn về vận động hoặc viết lách, hãy liên hệ với các thành viên của Tổ bầu cử tại địa phương để được hướng dẫn hỗ trợ theo đúng quy định của pháp luật.


Quý anh chị có thể tham khảo trực tiếp Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội tại ĐÂY