Luật Bảo hiểm xã hội: Chủ doanh nghiệp đóng BHXH như thế nào?

I. Mở Rộng Diện Bao Phủ và Quyền Lợi

Một trong những mục tiêu hàng đầu của Luật 41/2024/QH15 là mở rộng phạm vi tham gia BHXH, đặc biệt hướng đến các nhóm đối tượng chưa được bảo vệ đầy đủ:

• Tham gia BHXH bắt buộc đối với một số nhóm đối tượng mới: Luật bổ sung các nhóm như chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh, người quản lý, điều hành hợp tác xã (trừ trường hợp đã tham gia BHXH tự nguyện), nhằm đảm bảo quyền lợi BHXH cho lực lượng lao động phi chính thức.

• Điều chỉnh điều kiện hưởng BHXH tự nguyện: Các quy định được sửa đổi theo hướng linh hoạt và hấp dẫn hơn, khuyến khích người lao động khu vực phi chính thức tham gia, hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân.

II. Thay Đổi Quan Trọng về Lương Hưu và Chế độ Một Lần

Đây là phần được dư luận quan tâm nhất và có những thay đổi đáng kể:

• Điều kiện hưởng lương hưu: Luật giữ nguyên tuổi nghỉ hưu theo lộ trình đã được quy định trong Bộ luật Lao động 2019. Tuy nhiên, Luật 41/2024/QH15 có những quy định chi tiết hơn về cách tính thời gian tham gia BHXH để hưởng mức lương hưu tối đa, khuyến khích NLĐ đóng BHXH lâu dài.

• Giải quyết vấn đề BHXH một lần (BXMl): Nhằm đảm bảo mục tiêu an sinh dài hạn, Luật đã có những thay đổi để hạn chế việc rút BXMl.

  • Quy định về việc đóng BHXH không liên tục: Luật bổ sung quy định cho phép NLĐ có thời gian đóng BHXH bị gián đoạn, khi đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ năm đóng, được linh hoạt lựa chọn mức đóng bổ sung để đủ điều kiện hưởng lương hưu thay vì phải rút BXMl.

  • Thẩm quyền và thủ tục rút BXMl cũng được siết chặt hơn, yêu cầu NLĐ phải cân nhắc kỹ lưỡng về lợi ích an sinh lâu dài trước khi đưa ra quyết định.

III. Cải Cách Quản Lý Quỹ và Công khai Thông tin

Nhằm tăng tính minh bạch và bền vững của Quỹ BHXH, Luật mới tập trung vào công tác quản lý:

• Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin: Việc quản lý sổ BHXH, thẻ BHYT sẽ được thực hiện hoàn toàn bằng công nghệ số. Sổ BHXH điện tử, thẻ BHYT điện tử được triển khai rộng rãi, giúp NLĐ dễ dàng tra cứu, kiểm soát quá trình đóng và hưởng BHXH của mình.

• Công khai thông tin: Luật 41/2024/QH15 yêu cầu cơ quan BHXH phải công khai định kỳ các thông tin về việc đóng, hưởng, và quản lý Quỹ BHXH, giúp tăng cường sự giám sát của NLĐ và cộng đồng.

IV. Tác Động và Triển Vọng

Luật BHXH 41/2024/QH15 được kỳ vọng sẽ mang lại những tác động tích cực sau:

1. Ổn định An sinh Xã hội: Việc hạn chế BXMl và mở rộng diện bao phủ sẽ giúp lưới an sinh xã hội vững chắc hơn, giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước trong tương lai.

2. Bảo vệ Quyền lợi NLĐ: Người lao động được đảm bảo một nguồn thu nhập ổn định khi về già, không bị tước đi quyền lợi hưu trí do khó khăn tài chính trước mắt.

3. Thúc đẩy Tính tuân thủ: Việc số hóa và công khai thông tin sẽ giúp minh bạch hóa quá trình đóng BHXH, giảm thiểu tình trạng trốn đóng, chậm đóng của một số doanh nghiệp.

Tóm lại, Luật BHXH (sửa đổi) 2024 không chỉ là một văn bản pháp lý mà còn là cam kết của Nhà nước trong việc đảm bảo an sinh bền vững cho người dân. Việc triển khai hiệu quả Luật sẽ là chìa khóa để Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành một quốc gia có hệ thống an sinh xã hội hiện đại và toàn diện.