Hướng dẫn mới về xác định trọng yếu trong kiểm toán doanh nghiệp 2025

1. Nguyên tắc xác định mức trọng yếu tổng thể

Theo quyết định mới, mức trọng yếu được hiểu là ngưỡng giá trị mà nếu sai sót vượt qua mức này, nó có thể làm thay đổi quyết định của người sử dụng BCTC. Kiểm toán viên cần căn cứ vào các tiêu chí định lượng và định tính:

• Tiêu chí định lượng: Thường dựa trên một tỷ lệ phần trăm nhất định của các chỉ tiêu tài chính quan trọng như Tổng tài sản, Doanh thu thuần, hoặc Lợi nhuận trước thuế.

• Tiêu chí định tính: Xem xét các yếu tố rủi ro đặc thù của ngành nghề kinh doanh, tính chất của các khoản mục dễ xảy ra gian lận hoặc các sai sót có tính hệ thống.

2. Xác định mức trọng yếu thực hiện và ngưỡng sai sót không đáng kể

Quyết định 1813 quy định rõ về việc thiết lập các cấp độ trọng yếu thấp hơn để giảm thiểu rủi ro sai sót tích tụ:

• Mức trọng yếu thực hiện: Được thiết lập thấp hơn mức trọng yếu tổng thể nhằm tạo ra một "khoảng đệm" an toàn, giúp kiểm toán viên phát hiện các sai sót nhỏ nhưng khi cộng dồn lại có thể gây ảnh hưởng lớn.

• Ngưỡng sai sót không đáng kể: Là mức giá trị mà dưới đó, các sai sót được coi là hiển nhiên không quan trọng và không cần tập hợp lại để xem xét ảnh hưởng tổng thể, giúp tập trung vào các vấn đề cốt yếu hơn.

3. Quy trình đánh giá lại trong quá trình kiểm toán

Một điểm đáng chú ý trong hướng dẫn này là tính linh hoạt. Trong quá trình triển khai thực tế, nếu kiểm toán viên thu thập được các thông tin mới hoặc nhận thấy các giả định ban đầu về tình hình tài chính của doanh nghiệp đã thay đổi, họ có trách nhiệm phải điều chỉnh lại mức trọng yếu cho phù hợp. Điều này đảm bảo hồ sơ kiểm toán luôn bám sát thực tế phát sinh tại đơn vị.

4. Vai trò đối với tính minh bạch tài chính

Việc áp dụng đồng bộ Quyết định 1813 giúp chuẩn hóa quy trình làm việc của Kiểm toán Nhà nước đối với khối doanh nghiệp. Điều này không chỉ giúp các kiểm toán viên có căn cứ pháp lý vững chắc để đưa ra ý kiến, mà còn giúp các doanh nghiệp hiểu rõ hơn về cách thức đánh giá rủi ro, từ đó nâng cao ý thức trong việc lập và trình bày báo cáo tài chính trung thực, hợp lý.

Kết luận: Quyết định 1813/QĐ-KTNN năm 2025 đóng vai trò là "thước đo" kỹ thuật không thể thiếu, thúc đẩy sự minh bạch và chuyên nghiệp trong hoạt động kiểm toán nhà nước tại Việt Nam trong giai đoạn mới.