Những thay đổi "Sát Sườn" về Thuế GTGT doanh nghiệp cần biết

Từ ngày 20/06/2026, các quy định về Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) sẽ có những thay đổi mang tính bước ngoặt theo Nghị định 144/2026/NĐ-CP. Nếu bạn là chủ doanh nghiệp, kế toán hay cá nhân kinh doanh, việc nắm rõ "luật chơi" mới này không chỉ giúp bạn làm đúng pháp luật mà còn tối ưu hóa được dòng tiền và số thuế phải nộp.

Luật Nguyễn đã tổng hợp chi tiết các điểm mới nhất ngay dưới đây để bạn dễ dàng áp dụng.

1. Bổ sung danh mục đối tượng không chịu thuế GTGT

Nghị định 144 đã mở rộng và làm rõ hơn các nhóm ngành nghề không thuộc diện chịu thuế GTGT, mang lại lợi ích trực tiếp cho người tiêu dùng và doanh nghiệp trong các lĩnh vực đặc thù:

Nhóm bảo hiểm và an sinh

• Bảo hiểm con người: Bao gồm bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm người học và các dịch vụ bảo hiểm khác liên quan trực tiếp đến con người.
• Bảo hiểm nông nghiệp: Tập trung vào bảo hiểm vật nuôi, cây trồng – một bước đi hỗ trợ bà con nông dân và doanh nghiệp nông nghiệp chuyển đổi số.
• Bảo hiểm thủy sản: Bảo hiểm tàu, thuyền, trang thiết bị phục vụ trực tiếp đánh bắt thủy sản.
• Tái bảo hiểm: Thực hiện theo quy định của pháp luật về kinh doanh bảo hiểm.

Nhóm tài chính và tài nguyên

• Bảo hiểm dầu khí: Đặc biệt áp dụng cho công trình, thiết bị, tàu chứa dầu mang quốc tịch nước ngoài tại vùng biển Việt Nam.
• Bán nợ & Chứng chỉ tiền gửi: Điểm mới bổ sung quy định về bán khoản phải thu, khoản phải trả và chứng chỉ tiền gửi.
• Tài nguyên, khoáng sản xuất khẩu: Các sản phẩm thuộc Phụ lục I, II (bao gồm cả chưa chế biến và đã chế biến) theo định hướng hạn chế xuất khẩu của Nhà nước.

2. Quy định mới về Khấu trừ và Chứng từ thanh toán

Đây là phần "xương sống" mà bộ phận kế toán cần lưu ý để tránh bị loại chi phí khi quyết toán thuế.

Nguyên tắc hạch toán riêng đầu vào

Cơ sở kinh doanh bắt buộc phải hạch toán riêng thuế GTGT đầu vào được khấu trừ và không được khấu trừ.

• Nếu không hạch toán riêng được: Số thuế khấu trừ sẽ tính theo tỷ lệ % giữa: [Doanh thu chịu thuế] / [Tổng doanh thu] của kỳ tính thuế.

Cách xác định Tổng doanh thu tính phân bổ

Tổng doanh thu theo quy định mới bao gồm 3 thành phần chính:

1. Doanh thu chịu thuế + Doanh thu không chịu thuế GTGT.
2. Giá trị gia tăng từ mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý.
3. Doanh thu hàng hóa không phải kê khai, tính nộp thuế (Theo Điều 5 Luật Thuế GTGT).

Lưu ý đặc biệt: Đối với các ngành đặc thù như Tổ chức tín dụng, Chứng khoán, Bảo hiểm, doanh thu được xác định riêng theo pháp luật chuyên ngành của từng lĩnh vực.

Siết chặt chứng từ thanh toán từ 5 triệu đồng

Đây là thay đổi cực kỳ quan trọng:

• Hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên bắt buộc phải có: Hợp đồng văn bản + Hóa đơn GTGT + Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
• Xử lý khi đến hạn thanh toán:
  • Chưa đến hạn: Vẫn được khấu trừ thuế đầu vào bình thường.
  • Đến hạn nhưng không có chứng từ chuyển khoản: Doanh nghiệp phải kê khai điều chỉnh giảm số thuế đã khấu trừ.
  • Sau đó mới có chứng từ: Được kê khai khấu trừ lại tại kỳ phát sinh chứng từ đó.

Lời khuyên hữu ích cho bạn

Mốc thời gian 20/06/2026 đang đến gần. Để không rơi vào thế bị động, các doanh nghiệp cần thực hiện ngay 3 việc sau:

1. Rà soát hợp đồng: Kiểm tra lại các khoản trả chậm/trả góp trên 5 triệu đồng để chuẩn bị phương án thanh toán qua ngân hàng.
2. Phân loại đầu vào: Thiết lập hệ thống hạch toán riêng cho nhóm chịu thuế và không chịu thuế.
3. Tra cứu danh mục: Kiểm tra sản phẩm của mình có nằm trong Phụ lục I, II về khoáng sản xuất khẩu hay không.

Nếu bạn gặp khó khăn trong việc thiết lập hệ thống kế toán theo quy định mới, hãy để Luật Nguyễn đồng hành cùng bạn. Chúng tôi cung cấp giải pháp tư vấn pháp lý và thuế chuyên sâu, giúp doanh nghiệp vững tâm kinh doanh.