Không được tự ý gộp Báo cáo tài chính: Lưu ý quan trọng từ Bộ Tài chính

Quy định nghiêm ngặt về kỳ kế toán đầu tiên

Căn cứ theo Điều 12 Luật Kế toán 2015 (được sửa đổi bổ sung năm 2024), kỳ kế toán năm đầu tiên của doanh nghiệp mới thành lập được tính từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đến hết ngày cuối cùng của kỳ kế toán năm đó.

Luật chỉ cho phép cộng gộp kỳ kế toán trong một trường hợp duy nhất:

• Điều kiện: Kỳ kế toán năm đầu tiên có thời gian ngắn hơn 03 tháng (90 ngày).

• Quyền hạn: Doanh nghiệp được phép cộng với kỳ kế toán năm tiếp theo để tính thành một kỳ kế toán năm. Tuy nhiên, tổng thời gian của kỳ kế toán năm đầu tiên không được vượt quá 15 tháng.

"Cạm bẫy" từ việc áp dụng thông tư mới

Điểm đáng lưu ý nhất trong văn bản trả lời của Cục Quản lý Kế toán chính là sự giao thoa giữa các thông tư.

Cụ thể, Thông tư số 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này. Điều này dẫn đến một hệ lụy pháp lý quan trọng:

• Các doanh nghiệp thành lập cuối năm 2025 (ví dụ tháng 12/2025) không có cơ sở để áp dụng Thông tư 99 cho giai đoạn hoạt động trong năm 2025.

• Do đó, việc gộp kỳ kế toán từ năm 2025 sang năm 2026 để áp dụng thống nhất một chế độ kế toán mới là không phù hợp nếu không thỏa mãn các điều kiện về thời gian và thông báo với cơ quan tài chính, cơ quan thuế.

Lời khuyên cho doanh nghiệp

1. Kiểm tra chính xác ngày thành lập: Nếu doanh nghiệp thành lập từ đầu tháng 10 trở về trước, bắt buộc phải lập Báo cáo tài chính riêng cho năm đó.

2. Thông báo với cơ quan chức năng: Dù đủ điều kiện gộp (dưới 3 tháng), doanh nghiệp vẫn phải thực hiện thông báo cho cơ quan tài chính và cơ quan thuế theo đúng quy định tại Khoản 1, Điều 12 Luật Kế toán.

3. Cẩn trọng với chế độ kế toán: Phải xác định rõ niên độ nào dùng Thông tư cũ, niên độ nào dùng Thông tư 99 để tránh việc sai lệch dữ liệu khi quyết toán thuế và kiểm toán.

Kết luận: Việc gộp báo cáo tài chính không phải là lựa chọn "tự do" của doanh nghiệp mà phải tuân thủ tuyệt đối giới hạn thời gian và hiệu lực của các văn bản pháp luật hiện hành. Các kế toán trưởng và chủ doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ công văn trả lời của Bộ Tài chính để thực hiện đúng.