Đề xuất giao UBND tỉnh quyết định chuyển nhượng dự án BĐS

Phân quyền quyết định chuyển nhượng dự án cho địa phương

Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi là điều chỉnh thẩm quyền chấp thuận chuyển nhượng dự án bất động sản.

Theo đề xuất, thẩm quyền này sẽ được chuyển từ Thủ tướng Chính phủ sang UBND cấp tỉnh. Việc thay đổi được đặt trong định hướng tăng cường phân cấp, phân quyền và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Nếu được thông qua, UBND cấp tỉnh sẽ đóng vai trò trực tiếp hơn trong quá trình xem xét hồ sơ, đánh giá điều kiện chuyển nhượng và theo dõi việc thực hiện dự án sau khi chuyển nhượng.

Đối với doanh nghiệp, thay đổi này có thể giúp quá trình xử lý dự án gần địa phương hơn, giảm tầng nấc hành chính và tăng tính chủ động trong giải quyết thủ tục. Tuy nhiên, đi cùng với quyền quyết định là yêu cầu nâng cao trách nhiệm của cơ quan địa phương trong việc thẩm định và kiểm soát dự án.

Phân quyền nhưng phải bảo đảm kiểm soát chặt chẽ

Việc giao thêm thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh không đồng nghĩa với việc nới lỏng điều kiện chuyển nhượng.

Cơ quan thẩm quyền vẫn phải kiểm tra việc đáp ứng các điều kiện theo pháp luật trước khi chấp thuận. Đồng thời, trách nhiệm của chủ đầu tư đối với dự án và các nghĩa vụ đã cam kết cũng cần được bảo đảm trong quá trình chuyển giao.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng việc phân quyền cần đi kèm cơ chế kiểm soát rõ ràng, đặc biệt đối với những dự án trước đó đã được Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư.

Do đó, dự thảo cần tiếp tục làm rõ trường hợp nào phải xin ý kiến hoặc chịu sự kiểm soát của cơ quan trung ương, thời hạn giải quyết, giá trị pháp lý của ý kiến tham gia cũng như trách nhiệm công khai và cập nhật thông tin về quyết định chuyển nhượng.

Đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính

Bên cạnh vấn đề thẩm quyền, dự thảo còn định hướng cắt giảm và đơn giản hóa các điều kiện đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính trong lĩnh vực bất động sản.

Một số điều kiện liên quan đến hoạt động của sàn giao dịch, môi giới, tư vấn và quản lý bất động sản được đề xuất rà soát, loại bỏ hoặc điều chỉnh.

Định hướng này có ý nghĩa đối với doanh nghiệp khi có thể giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, việc cắt giảm điều kiện cần được thực hiện có chọn lọc để vẫn duy trì yêu cầu về năng lực, tính chuyên nghiệp và trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường.

Tăng cường số hóa và minh bạch dữ liệu bất động sản

Dự thảo cũng đặt trọng tâm vào việc hoàn thiện hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về nhà ở, thị trường bất động sản.

Việc xây dựng dữ liệu theo hướng đầy đủ, chính xác và được cập nhật thường xuyên sẽ hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc theo dõi diễn biến thị trường, đồng thời giúp doanh nghiệp và người dân tiếp cận thông tin đáng tin cậy hơn.

Bên cạnh đó, đề xuất xây dựng mã định danh điện tử cho các tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi điều chỉnh cũng có thể tạo nền tảng cho việc quản lý giao dịch bất động sản theo hướng hiện đại, thống nhất và dễ kiểm soát hơn.

Mở rộng khả năng chuyển nhượng hợp đồng: Cần đánh giá kỹ

Một nội dung khác cần được doanh nghiệp và người mua bất động sản quan tâm là dự thảo mở rộng phạm vi hợp đồng có thể được chuyển nhượng.

Các loại hợp đồng được đề xuất bổ sung gồm một số hợp đồng mua bán nhà ở hoặc phần diện tích sàn xây dựng trong trường hợp tài sản chưa có Giấy chứng nhận.

Việc mở rộng giao dịch thứ cấp có thể tạo thêm thanh khoản cho thị trường và tăng khả năng chuyển nhượng quyền lợi của người mua. Tuy nhiên, nếu thiếu cơ chế kiểm soát, thị trường cũng có nguy cơ phát sinh chuyển nhượng trùng lặp, đầu cơ, tranh chấp quyền lợi hoặc thất thu nghĩa vụ tài chính.

Vì vậy, việc sửa đổi cần đồng thời xác định rõ cơ chế kế thừa quyền và nghĩa vụ, phương thức kiểm soát giao dịch và trách nhiệm của các bên.

Nhìn chung, đề xuất chuyển thẩm quyền quyết định chuyển nhượng dự án bất động sản về UBND cấp tỉnh là một bước đáng chú ý trong định hướng phân cấp quản lý. Nếu được thiết kế với cơ chế giám sát minh bạch, trách nhiệm rõ ràng và dữ liệu được số hóa đồng bộ, chính sách này có thể góp phần rút ngắn thủ tục, nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy tính minh bạch của thị trường bất động sản.