Giảm phí, lệ phí để thúc đẩy công dân số theo Thông tư 117

Chính sách mới gắn trực tiếp với định danh điện tử

Ngày 14/8/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 117/2026/TT-BTC nhằm cụ thể hóa chính sách tài chính phục vụ mục tiêu phát triển công dân số theo Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP của Chính phủ.

Điểm đáng chú ý là ưu đãi không được áp dụng đại trà cho mọi trường hợp. Đối tượng thuộc diện hưởng chính sách là công dân Việt Nam có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và đồng thời phải đáp ứng các điều kiện được quy định tại Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP.

Cách thiết kế này cho thấy chính sách miễn, giảm phí không chỉ nhằm hỗ trợ tài chính cho người dân mà còn được sử dụng như một công cụ thúc đẩy quá trình số hóa thủ tục hành chính. Khi người dân chủ động hoàn thiện thông tin trên tài khoản định danh điện tử và thực hiện thủ tục theo phương thức số, việc kết nối, khai thác dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước có thêm điều kiện để triển khai đồng bộ hơn.

Nhiều khoản phí, lệ phí được điều chỉnh trong thời gian nhất định

Theo Thông tư 117, trong thời gian chính sách có hiệu lực, một số khoản phí và lệ phí được miễn hoặc giảm theo tỷ lệ nhất định tùy từng thủ tục và điều kiện áp dụng.

Đáng chú ý, chính sách có liên quan trực tiếp đến lệ phí trước bạ. Chẳng hạn, mức thu lệ phí trước bạ đối với nhà, đất nhận chuyển nhượng khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng được giảm 10% trong trường hợp đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. Đối với ô tô chở người từ 09 chỗ ngồi trở xuống đăng ký quyền sở hữu lần thứ hai trở đi, mức lệ phí trước bạ được giảm 50% theo trường hợp được Thông tư quy định.

Ngoài các khoản nêu trên, Thông tư còn quy định nhiều khoản phí, lệ phí khác thuộc phạm vi chính sách hỗ trợ. Vì vậy, người dân không nên hiểu đơn giản rằng cứ có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 là mặc nhiên được giảm mọi loại phí. Việc hưởng ưu đãi còn phụ thuộc vào loại thủ tục hành chính, tình trạng hoàn thành thông tin và các điều kiện cụ thể được pháp luật quy định.

Những điểm người dân cần lưu ý

• Có tài khoản định danh điện tử mức độ 2: Đây là điều kiện nền tảng để xem xét hưởng chính sách.
• Hoàn thành việc tích hợp thông tin, giấy tờ theo yêu cầu: Người dân cần thực hiện đầy đủ các điều kiện liên quan đến dữ liệu định danh.
• Đúng thủ tục thuộc diện ưu đãi: Mức miễn hoặc giảm được xác định theo từng thủ tục, từng khoản phí, lệ phí chứ không áp dụng đồng loạt.
• Chú ý thời hạn: Chính sách chỉ được triển khai trong khoảng thời gian được Thông tư quy định.

Tác động thực tế đối với người dân

Điểm đáng chú ý của Thông tư 117 nằm ở việc chuyển lợi ích của chuyển đổi số từ yếu tố kỹ thuật thành lợi ích tài chính có thể nhận thấy trực tiếp.

Trước đây, việc hoàn thiện tài khoản định danh điện tử và tích hợp giấy tờ trên nền tảng số có thể được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ thuận tiện khi thực hiện thủ tục. Với chính sách mới, người dân còn có thêm động lực kinh tế khi một số khoản phí, lệ phí được miễn hoặc giảm nếu đáp ứng các điều kiện tương ứng.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với những thủ tục có giá trị tài chính tương đối lớn. Ví dụ, việc giảm một phần lệ phí trước bạ đối với nhà, đất hoặc phương tiện thuộc trường hợp được hưởng ưu đãi có thể tạo ra khoản tiết kiệm đáng kể tùy theo giá trị tài sản.

Ở góc độ quản lý nhà nước, chính sách cũng góp phần thúc đẩy người dân cập nhật thông tin chính xác, đầy đủ vào hệ thống định danh. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông tốt hơn, cơ quan nhà nước có thể giảm yêu cầu người dân cung cấp lặp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu, qua đó từng bước rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ.

Thời gian áp dụng cần được đặc biệt quan tâm

Thông tư 117/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/2/2027. Đây là khoảng thời gian tương đối cụ thể, vì vậy người dân và doanh nghiệp có nhu cầu thực hiện các thủ tục thuộc phạm vi điều chỉnh cần chủ động kiểm tra điều kiện và thời điểm thực hiện để tránh bỏ lỡ chính sách.

Sau ngày 28/2/2027, cơ chế ưu đãi theo Thông tư 117 sẽ không tiếp tục được áp dụng theo thời hạn nêu trên. Từ ngày 1/3/2027, mức thu các khoản phí, lệ phí thuộc phạm vi Điều 1 sẽ quay trở lại thực hiện theo các Thông tư gốc và những văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế còn hiệu lực tại thời điểm đó.

Đặc biệt, nếu các Thông tư gốc được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế trong thời gian chính sách đang được triển khai thì mức phí, lệ phí được xác định theo cơ chế mà Thông tư 117 quy định, tức áp dụng tỷ lệ tương ứng trên mức thu tại văn bản mới. Cách quy định này giúp chính sách miễn, giảm có khả năng thích ứng với những thay đổi của hệ thống văn bản phí, lệ phí mà không phải sửa đổi toàn bộ cơ chế ưu đãi.

Không chỉ là giảm phí, mà còn là động lực thúc đẩy chuyển đổi số

Nhìn rộng hơn, Thông tư 117 có thể được xem là một bước cụ thể hóa quan điểm lấy người dân làm trung tâm của quá trình chuyển đổi số. Thay vì chỉ yêu cầu người dân chuyển sang môi trường điện tử, Nhà nước đồng thời tạo ra những lợi ích cụ thể để khuyến khích quá trình này.

Cơ chế này cũng phù hợp với định hướng cải cách thủ tục hành chính và phát triển nền hành chính số. Trong năm 2026, Bộ Tài chính đang đẩy mạnh cắt giảm thủ tục, giảm chi phí tuân thủ và mở rộng việc khai thác dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước. Việc áp dụng chính sách phí, lệ phí gắn với định danh điện tử vì vậy không phải là một biện pháp riêng lẻ mà nằm trong xu hướng chuyển dịch sang phương thức quản lý dựa trên dữ liệu và dịch vụ công trực tuyến.

Với người dân, lợi ích trước mắt là có thể giảm chi phí khi thực hiện một số thủ tục. Với cơ quan quản lý, lợi ích dài hạn là thúc đẩy chuẩn hóa dữ liệu, tăng mức độ sử dụng dịch vụ công số và giảm dần sự phụ thuộc vào hồ sơ giấy. Đây chính là điểm quan trọng làm cho Thông tư 117 không đơn thuần là một văn bản điều chỉnh mức thu phí, lệ phí mà còn là một công cụ hỗ trợ quá trình hình thành hệ sinh thái công dân số.

Tóm lại, từ ngày 15/8/2026, người dân có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định cần đặc biệt lưu ý cơ chế miễn, giảm phí, lệ phí được triển khai theo Thông tư 117/2026/TT-BTC. Chính sách chỉ áp dụng đến hết ngày 28/2/2027, do đó việc chủ động cập nhật thông tin, hoàn thành các yêu cầu về định danh và kiểm tra chính xác thủ tục thuộc diện ưu đãi sẽ giúp người dân tận dụng được quyền lợi trong thời gian chính sách có hiệu lực.