Bộ Tài chính phê duyệt quyết định 3389: Lộ trình chấm dứt thuế khoán, hộ kinh doanh chuyển sang kê khai từ 01/01/2026

Hà Nội – Ngày 06 tháng 10 năm 2025, Bộ Tài chính ban hành Quyết định 3389/QĐ-BTC về việc phê duyệt Đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán”.

Bối cảnh và mục tiêu

Đề án được xây dựng dựa trên các nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ về phát triển kinh tế tư nhân.
Mục tiêu tổng quát là hiện đại hóa quản lý thuế hộ kinh doanh, xóa bỏ hình thức thuế khoán, thiết lập môi trường kinh doanh bình đẳng giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp, đẩy mạnh chuyển đổi số, giảm chi phí tuân thủ.

Mục tiêu cụ thể gồm:

• Hộ kinh doanh áp dụng phương thức “tự khai, tự nộp thuế” từ 01/01/2026.

• Giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính và 30% chi phí tuân thủ pháp luật.

• Đảm bảo 100% hộ kinh doanh được hỗ trợ thông tin và sử dụng hóa đơn điện tử khi thuộc diện bắt buộc.

Những điểm thay đổi chính

1. Xóa bỏ thuế khoán: Hộ kinh doanh hiện nộp thuế theo phương pháp khoán sẽ chuyển sang phương thức kê khai.

2. Áp dụng kê khai thay thế: Hộ kinh doanh sẽ tự kê khai, tự nộp thuế. Cơ quan thuế phân loại theo quy mô doanh thu, xác định ngưỡng áp dụng hóa đơn điện tử và thiết lập cơ cấu quản lý mới.

3. Ứng dụng công nghệ số và hóa đơn điện tử:

   • 100% hộ kinh doanh trong diện bắt buộc phải đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

   • Đẩy mạnh dịch vụ thuế điện tử, triển khai nền tảng kế toán số dành riêng cho hộ kinh doanh.

4. Tăng cường quản lý tuân thủ, chống thất thu:

   • Xây dựng cơ sở dữ liệu hộ kinh doanh, phân tích theo ngành nghề và địa bàn.

   • Kết nối dữ liệu liên ngành, đấu tranh chống gian lận hóa đơn, áp dụng mã định danh cá nhân thay cho mã số thuế.

5. Đơn giản hóa thủ tục hành chính: Rà soát và sửa đổi các quy định để giảm thời gian và chi phí thực hiện nghĩa vụ thuế.

Tác động với hộ kinh doanh và doanh nghiệp

• Hộ kinh doanh sử dụng phương thức khoán phải chuẩn bị hệ thống sổ sách, hóa đơn điện tử và kỹ năng kê khai thuế.

• Việc chuyển sang kê khai giúp tăng minh bạch, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng hơn giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

• Ban đầu, chi phí tuân thủ có thể tăng, nhưng về lâu dài mục tiêu là giảm tổng chi phí, tăng hiệu quả quản lý.

• Cơ quan thuế cần nâng cấp hạ tầng công nghệ, đào tạo và hỗ trợ người nộp thuế để quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ.

Thời điểm và lộ trình thực hiện

• Quyết định có hiệu lực từ ngày ký: 06/10/2025.

• Hộ kinh doanh bắt đầu thực hiện kê khai, nộp thuế theo phương thức mới từ 01/01/2026.

• Các văn bản hướng dẫn, quy định chi tiết sẽ được Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế ban hành theo lộ trình cụ thể.

Những lưu ý và thách thức

• Nhiều hộ kinh doanh nhỏ có thể gặp khó khăn do thiếu kỹ năng kế toán và công nghệ.

• Nếu cơ quan thuế, chính quyền địa phương không hỗ trợ kịp thời, chi phí ban đầu có thể tăng cao.

• Quản lý dữ liệu và giám sát rủi ro yêu cầu hệ thống công nghệ hiện đại, bảo mật cao.

• Cần truyền thông và hướng dẫn rõ ràng để hộ kinh doanh hiểu lợi ích dài hạn của việc chuyển đổi.

Quyết định 3389/QĐ-BTC đánh dấu bước ngoặt trong cải cách thuế, hướng tới một hệ thống quản lý minh bạch, công bằng và phù hợp với xu thế số hóa của nền kinh tế.