Thủ tướng chỉ đạo phá bỏ tư duy ‘cát cứ’, khơi thông nguồn lực dữ liệu

Bước ngoặt trong quản trị dữ liệu quốc gia

Trong không khí những ngày đầu năm mới 2026, phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu đã diễn ra tại trụ sở Chính phủ, kết nối trực tuyến đến các địa phương. Cùng chủ trì có các Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng, Phạm Thị Thanh Trà và lãnh đạo các bộ, ngành then chốt.

Sự ra đời của Ban Chỉ đạo được xem là bước đi chiến lược nhằm thống nhất các hoạt động xây dựng, chia sẻ và khai thác kho tài nguyên số quốc gia. Đây không chỉ là một tổ chức phối hợp liên ngành mà còn là cơ quan tham mưu cao nhất để giải quyết các "điểm nghẽn" về dữ liệu đã tồn tại bấy lâu.

Dữ liệu là "mỏ vàng" 80 tỷ USD

Phát biểu tại buổi làm việc, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định thế giới đang chứng kiến sự bùng nổ của dữ liệu với mức tăng trưởng 25%/năm. Đối với Việt Nam, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) chính là động lực tăng trưởng mới để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng trên 10% mỗi năm. Theo dự báo, nếu quản trị tốt, kinh tế dữ liệu có thể đóng góp tới 80 tỷ USD vào năm 2030.

Thủ tướng nhấn mạnh: "Chúng ta không thể dựa mãi vào các động lực truyền thống. Phải nhanh chóng khơi thông kinh tế số, kinh tế xanh và đặc biệt là dữ liệu để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới".

Quyết tâm xóa bỏ "ốc đảo" thông tin

Dù đạt được nhiều thành tựu, người đứng đầu Chính phủ cũng thẳng thắn chỉ ra những rào cản lớn:

• Thể chế chưa theo kịp: Hành lang pháp lý cho thị trường dữ liệu còn thiếu sót.

• Tư duy cát cứ: Nhiều bộ ngành, địa phương vẫn giữ thói quen "giữ riêng" dữ liệu, thiếu sự kết nối và chia sẻ thực chất.

• Chất lượng thấp: Dữ liệu chưa đảm bảo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống" và thiếu tính chuẩn hóa.

Những bài toán cấp bách năm 2026

Thủ tướng đặt ra hàng loạt câu hỏi mang tính gợi mở cho các thành viên Ban Chỉ đạo:

1. Định giá và thị trường: Làm sao để định giá dữ liệu khoa học và vận hành các Sàn giao dịch dữ liệu hiệu quả?

2. AI bản sắc Việt: Chiến lược nào để tận dụng kho dữ liệu tiếng Việt đồ sộ về văn hóa, lịch sử để xây dựng trí tuệ nhân tạo riêng cho người Việt?

3. Hạ tầng và An ninh: Giải pháp nào cho các trung tâm dữ liệu siêu máy tính và việc bảo vệ quyền riêng tư cá nhân?

Thủ tướng yêu cầu phải chấm dứt tình trạng mỗi nơi làm một kiểu, mỗi nơi dùng một công nghệ khác nhau. Mục tiêu tối thượng là xây dựng một hệ thống dữ liệu quốc gia thống nhất, dùng chung, làm nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước trong tương lai.